مقایسه‌ی کمّی بزاق تجمعی- غیرتحریکی خانم‌های یائسه با مردان هم‌سن چکیده زمینه و هدف: یائسگی می‌تواند با تغییرات روان‌تنی در مجموعه‌ی دهانی- صورتی نظیر خشکی دهان، سندرم دهان سوزان و ... همراه باشد که این مسئله هنوز مورد بحث است. این مطالعه، با هدف مقایسه‌ی کمّی بزاق تجمعی- غیرتحریکی زنان یائسه و پس از یائسگی با مردان هم‌سن انجام گرفت. روش بررسی: در این مطالعه، 40 زن یائسه و 40 مرد هم‌سن فاقد بیماری سیستمیک و با عدم سابقه‌‌ی مصرف دارو انتخاب شدند. در این افراد علامت خشکی دهان با پرسشنامه‌ی وضعیت روحی- روانی با مقیاسHADS (Hospital Anexity and Depression Scale) مورد بررسی قرار گرفت، و حجم بزاق تجمعی- غیرتحریکی به روش تُف کردن (Spitting) اندازه‌گیری شد. نتایج با آزمون‌های کای اسکور، مان ویتنی و کراس کال والیس تجزیه و تحلیل شد. 05/0P< معنی‌دار تلقی گردید. یافته‌ها: در این پژوهش وضعیت روانی دو گروه مورد مطالعه تفاوت معنی‌داری نداشت. میانگین حجم بزاق تجمعی- غیرتحریکی در زنان به طور معنی‌داری کمتر از مردان بود (006/0P Abstract Background and Objectives: Menopause can be associated with psycho-somatic changes in oro-facial areas like xerostomia and Burning Mouth Syndrome although these findings are controversial. The present study sought to compare the Un-stimulated Whole Saliva (UWS) flow rate of a group including menopausal & postmenopausal women and same-aged men. Methods: In this cross-sectional analytic-deh1ive study 40 menopausal & post-menopausal women (as experimental-group) and 40 same-aged men (as control group) without any systemic diseases and any drug consumption were divided into 2 groups xerostomia was evaluated by a questionnaire and their psychological conditions were assessed with HAD scale. UWS flow rate was measured by the spitting method. Data were analyzed by chi-square Krusscal Walis and Mann-Whitney tests. Results: Mean of UWS flow rates in experimental group was significantly less than that in control group (P=0.006); no significant difference was found between the two groups regarding psychological condition. Also menopausal women had significantly greater xerostomia than men (45% vs 15%) (P=0.003). Conclusion: Based on this study xerostomia and reduction in UWS flow rate are sequences of menopause these findings necessitate the increasing awareness of menopausal & postmenopausal women for controlling the methods of these problems. Keywords: Menopause; Xerostomia; Saliva. Corresponding Author: Faculty of Medicine Yazd University of Medical Sciences Yazd Iran. Phone No.: 0913 353 7079 Email: dr_ahadian@yahoo.com Received: 2 Nov 2008 Accepted: 23 Jun 2009 یائسگی؛ خشکی دهان؛ بزاق Menopause; Xerostomia; Saliva 44 48 H Ahadian حکیمه احدیان dr_ahadian@yahoo.com No M H Akhavan Karbassi محمد حسن اخوان کرباسی No M Mojibian مهدیه مجیبیان No N Jiravand نرجس جیراوند No