مجله دانشگاه علوم پزشکی قم

زمینه و هدف: سیاه‌دانه از لحاظ طبی و مذهبی با تاریخچه‌ای غنی، دارای ترکیبات شیمیایی مفید با اثرات فراوان بر روی سلامتی انسان است. در این تحقیق تأثیر عصاره الکلی سیاه‌دانه بر فاکتورهای خونی بررسی گردید.

روش بررسی: این مطالعه تجربی روی 28 سر موش صحرایی ماده بالغ نژاد ویستار (وزن           200-160 گرم) در قالب 4 گروه (7 موش در هر گروه) انجام شد. گروه اول (گروه شاهد)، هیچ دارویی دریافت نکردند؛ گروه دوم (سیاه‌دانه) و گروه سوم (سیاه‌دانه+ استرس بی‌حرکتی)، عصاره الکلی سیاه‌دانه را با دوز 400 میلی‌گرم برکیلوگرم وزن بدن، به‌صورت گاواژ به‌مدت          21 روز دریافت کردند. باید توجه داشت که گروه سوم علاوه بر گاواژ، تحت استرس بی‌حرکتی نیز قرار گرفتند و در گروه چهارم تنها به حیوانات، استرس بی‌حرکتی داده شد. نمونه‌های خونی گرفته‌شده از بطن قلب جمع‌آوری و سپس فاکتور‌های خونی به‌وسیله دستگاهMelet. MS. Cell Counter اندازه‌گیری شد. نتایج با استفاده از آزمون آماری واریانس یک‌طرفه مقایسه گردید و سطح معنی‌داری، 05/0p< در نظر گرفته شد.

یافته‌ها: در گروه تجربی (گروه دریافت‌کننده سیاه‌دانه و سیاه‌دانه+ استرس)، گلبول‌های سفید و درصد پلاکت‌ها به ترتیب نسبت به گروه‌های شاهد و استرس، افزایش معنی‌داری داشتند (05/0p<). گلبول‌های قرمز، هماتوکریت‌ها و هموگلوبین‌ها در گروه دریافت‌کننده سیاه‌دانه نسبت به گروه شاهد، اختلاف معنی‌داری نشان نداد، اما در گروه دریافت‌کننده سیاه‌دانه+استرس نسبت به گروه استرس، اختلاف معنی‌داری (05/0p<) مشاهده گردید.

نتیجه‌گیری: نتایج این مطالعه نشان داد تأثیر عصاره الکلی سیاه‌دانه بر فاکتور‌های خونی باعث افزایش ایمنی بدن، همچنین کاهش و از بین رفتن تأثیرات منفی استرس بر فاکتور‌های خونی می‌شود.