مجله دانشگاه علوم پزشکی قم

زمینه و هدف: عوارض جانبی حاصل از سیکلوفسفامید باعث کاهش باروری و حتی ناباروری در افراد تحت درمان با این دارو می‌شود . در این پژوهش، نقش محافظتی اتیل ‌پیروات بر تغییرات بافت تخمدان، متعاقب شیمی‌درمانی با سیکلوفسفامید مورد بررسی قرار گرفت. روش بررسی: در این مطالعه تجربی، 15 سر موش سوری ماده 8-6 هفته‌ایی به 3 گروه تقسیم شدند. به گروه کنترل، روزانه سرم فیزیولوژی ( IP ، 1/0 میلی‌لیتر)، به گروه کنترل شم، سیکلوفسفامید یک‌بار در هفته ( IP ، 15 میلی‌گرم بر کیلوگرم) و به گروه تجربی، سیکلوفسفامید به همان روش به همراه تزریق روزانه اتیل پیروات ( IP ، 40 میلی‌گرم بر کیلوگرم) تجویز شد. در روز بیست و یکم پس از پایان دوره درمان ، میزان (Superoxide Dismutase) SOD ، (Total Antioxidant) TAOC و استروژن سرم و میزان (Malondialdehyde) MDA در تخمدان چپ اندازه‌گیری شد. از تخمدان راست جهت مطالعات بافت‌شناسی و ریخت‌سنجی استفاده گردید. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون واریانس یک‌طرفه و تست تعقیبی توکی انجام گرفت. سطح معنی‌داری، 05/0 p< در نظر گرفته شد. یافته‌ها: در گروه کنترل شم، کاهش معنی‌داری در تعداد انواع فولیکول‌های تخمدان طبیعی، تعداد جسم زرد، میزان TAOC ، SOD و استروژن، همچنین افزایش معنی‌داری در تعداد فولیکول‌های آترتیک پیش‌آنترال، تعداد ماست‌سل‌‌ها و میزان MDA در مقایسه با گروه کنترل مشاهده گردید ( 05/0 p< ). تجویز اتیل پیروات به‌طور معنی‌دار دارای اثر محافظتی در پارامترهای یادشده در مقایسه با گروه کنترل شم بود ( 05/0 p< ). نتیجه‌گیری: طبق نتایج این مطالعه، تجویز اتیل پیروات می‌تواند به میزان قابل‌توجهی از عوارض سوء ناشی از تجویز سیکلوفسفامید بر بافت تخمدان جلوگیری کند.