مقالات منتخب برای انتشار در شماره‌های آتی
برگشت به فهرست مقالات |
برگشت به فهرست نسخه ها
1- دانشگاه علوم پزشکی تهران
2- دانشگاه علوم پزشکی قم
3- دانشگاه علوم پزشکی قم ،mohebisiamak@yahoo.com
2- دانشگاه علوم پزشکی قم
3- دانشگاه علوم پزشکی قم ،
چکیده: (267 مشاهده)
زمینه وهدف : فشار خون بالا به عنوان یکی از شایع‌ترین بیماری‌های مزمن، عامل اصلی بروز بیماری‌های قلبی-عروقی و مرگ‌های زودرس در جهان محسوب می‌شود. علی‌رغم پیشرفت‌های دارویی، کنترل پایدار آن نیازمند مداخلات آموزشی رفتارهای پیشگیرانه و خود مراقبتی است. این مقاله مروری با هدف بررسی تأثیر مداخله آموزشی مبتنی بر الگوی اعتقاد بهداشتی بر ارتقای رفتارهای پیشگیرانه فشار خون بالا و خودمراقبتی و کنترل فشار خون در بیماران مبتلا به فشار خون بالا انجام شده است.
روش بررسی : این مطالعه از نوع مروری روایتی است. به منظور دستیابی به مقالات مرتبط، جستجوی جامعی در پایگاه‌های داده علمی معتبر شامل PubMed، ProQuest، Scopus، Elsevier، Google Scholar، Magiran و SID انجام شد. کلمات کلیدی شامل ترکیباتی از واژگان فارسی «فشار خون بالا»، «مدل اعتقاد بهداشتی»، «مداخله آموزشی» و معادل انگلیسی آنها شامل Hypertension""، "Blood Pressure"، "Health Belief Model و"Educational Intervention" بودند. دامنه زمانی جستجو برای مقالات، بازه سال‌های 2014 تا 2026 را شامل می‌شد. علاوه بر جستجو در پایگاه‌ها، فهرست منابع مقالات بازیابی‌شده نیز به منظور یافتن سایر منابع مرتبط مورد بررسی دستی قرار گرفت.
یافته ها: مرور مطالعات انجام شده نشان داد که مداخلات آموزشی مبتنی بر مدل اعتقاد بهداشتی تأثیر قابل توجهی بر ارتقای رفتارهایپیشگیرانه فشار خون بالا و خودمراقبتی در بیماران مبتلا به فشار خون بالا داشته است. در بیشتر پژوهش‌های مورد بررسی، میانگین نمرات سازه‌های مختلف مدل از جمله حساسیت درک شده، شدت درک شده، منافع درک شده و خودکارآمدی، پس از اجرای برنامه آموزشی افزایش معنی‌داری یافت. و موانع درک شده کاهش معنی داری داشت. در این میان، سازه‌های خودکارآمدی و شدت درک شده به عنوان قوی‌ترین پیش‌بینی‌کننده‌های اتخاذ رفتارهای خودمراقبتی شناسایی شدند. همچنین یافته‌ها حاکی از آن بود که بیمارانی که خودکارآمدی بالاتری داشتند، در مدیریت و کنترل فشار خون خود موفق‌تر عمل کرده بودند.
نتیجه گیری : مداخلات آموزشی مبتنی بر مدل اعتقاد بهداشتی با تقویت حساسیت درک شده، شدت درک شده،منافع و موانع درک شده، راهنمای عمل وخودکارآمدی ومی‌توانند نقش مؤثری در ارتقای رفتارهای خودمراقبتی و کنترل بهتر فشار خون در بیماران ایفا کنند. بنابراین طراحی و اجرای برنامه‌های آموزشی با تأکید بر این سازه‌ها برای بهبود مدیریت این بیماری مزمن توصیه می‌شود.
روش بررسی : این مطالعه از نوع مروری روایتی است. به منظور دستیابی به مقالات مرتبط، جستجوی جامعی در پایگاه‌های داده علمی معتبر شامل PubMed، ProQuest، Scopus، Elsevier، Google Scholar، Magiran و SID انجام شد. کلمات کلیدی شامل ترکیباتی از واژگان فارسی «فشار خون بالا»، «مدل اعتقاد بهداشتی»، «مداخله آموزشی» و معادل انگلیسی آنها شامل Hypertension""، "Blood Pressure"، "Health Belief Model و"Educational Intervention" بودند. دامنه زمانی جستجو برای مقالات، بازه سال‌های 2014 تا 2026 را شامل می‌شد. علاوه بر جستجو در پایگاه‌ها، فهرست منابع مقالات بازیابی‌شده نیز به منظور یافتن سایر منابع مرتبط مورد بررسی دستی قرار گرفت.
یافته ها: مرور مطالعات انجام شده نشان داد که مداخلات آموزشی مبتنی بر مدل اعتقاد بهداشتی تأثیر قابل توجهی بر ارتقای رفتارهایپیشگیرانه فشار خون بالا و خودمراقبتی در بیماران مبتلا به فشار خون بالا داشته است. در بیشتر پژوهش‌های مورد بررسی، میانگین نمرات سازه‌های مختلف مدل از جمله حساسیت درک شده، شدت درک شده، منافع درک شده و خودکارآمدی، پس از اجرای برنامه آموزشی افزایش معنی‌داری یافت. و موانع درک شده کاهش معنی داری داشت. در این میان، سازه‌های خودکارآمدی و شدت درک شده به عنوان قوی‌ترین پیش‌بینی‌کننده‌های اتخاذ رفتارهای خودمراقبتی شناسایی شدند. همچنین یافته‌ها حاکی از آن بود که بیمارانی که خودکارآمدی بالاتری داشتند، در مدیریت و کنترل فشار خون خود موفق‌تر عمل کرده بودند.
نتیجه گیری : مداخلات آموزشی مبتنی بر مدل اعتقاد بهداشتی با تقویت حساسیت درک شده، شدت درک شده،منافع و موانع درک شده، راهنمای عمل وخودکارآمدی ومی‌توانند نقش مؤثری در ارتقای رفتارهای خودمراقبتی و کنترل بهتر فشار خون در بیماران ایفا کنند. بنابراین طراحی و اجرای برنامه‌های آموزشی با تأکید بر این سازه‌ها برای بهبود مدیریت این بیماری مزمن توصیه می‌شود.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
حق تالیف (کپی رایت) برای مولفان محفوظ است.
صاحب امتیاز: دانشگاه علوم پزشکی قم
ناشر: انتشارات دانشگاه علوم پزشکی قم
شاپا چاپی: 7799-1375
شاپا الکترونیک: 1375-2008
ایمیل مجله: journal@muq.ac.ir
j.muq.ac@gmail.com
