fa تأثیر عصاره هیدروالکلی ریشه گیاه نوروزک و فلوکسامین بر حافظه فضایی موش‌های صحرایی ‌نر تحت استرس بی‌حرکتی فیزیولوژی فیزیولوژی مقاله پژوهشي Original Article <strong><span style="font-family:b zar;">زمینه و هدف:</span></strong><span style="font-family:b zar;"> استرس ‌اکسیداتیو با تأثیر بر سیستم عصبی، موجب اختلال در فرآیندهایی ازجمله یادگیری و حافظه می‌شود. همچنین استفاده از داروهای شیمیایی برای درمان افسردگی ناشی از استرس اغلب با تضعیف حافظه همراه است. در مطالعه حاضر، اثرات عصاره هیدروالکلی ریشه گیاه نوروزک (</span><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">Salvia leriifolia</span></span></em></strong><span style="font-family:b zar;">) به‌عنوان آنتی‌اکسیدان، به همراه داروی ضدافسردگی فلوکسامین بر حافظه فضایی موش‌های صحرایی نر تحت استرس بی‌حرکتی بررسی گردید.</span><br> <strong><span style="font-family:b zar;">روش بررسی: </span></strong><span style="font-family:b zar;">در این مطالعه تجربی، 25 سر موش صحرایی نر بالغ (با میانگین وزنی 170 گرم) به‌طور تصادفی به 5 گروه پنج‌تایی تقسیم شدند. حیوانات با غلظت‌های مختلف دارو و عصاره به‌روش خوراکی به مدت 21 روز تیمار شدند. در پایان دوره تیمار، جهت بررسی شاخص‌های رفتاری، از ماز شعاعی 8 ‌بازویی استفاده گردید. همچنین میزان مالون‌دی‌آلدئید و کاتالاز در هموژنای بافت مغز و مقادیر گلوکز و کورتیزول در خون اندازه‌گیری شد. تحلیل داده‌ها به کمک آزمون آنالیز واریانس یک‌طرفه و پس‌آزمون توکی صورت گرفت.</span><br> <strong><span style="font-family:b zar;">یافته‌ها:</span></strong><span style="font-family:b zar;"> حافظه فضایی در موش‌های تحت استرس بی‌حرکتی (گروه شاهد)، کاهش معنی‌داری را در مقایسه با گروه کنترل نشان داد. تجویز عصاره ریشه نوروزک سبب بهبود حافظه فضایی در گروه دریافت‌کننده عصاره و گروه عصاره - دارو نسبت به گروه شاهد و فلوکسامین شد. همچنین عصاره ریشه نوروزک باعث بهبود حافظه کاهش‌یافته ناشی از فلوکسامین، افزایش کاتالاز، کاهش مالون‌دی‌آلدئید، گلوکز و کورتیزول در گروه‌های تحت‌تیمار عصاره و گروه عصاره - دارو نسبت به گروه شاهد گردید.</span><br> <strong><span style="font-family:b zar;">نتیجه‌گیری:</span></strong><span style="font-family:b zar;"> نتایج نشان داد استرس بی‌حرکتی و تجویز فلوکسامین</span> <span style="font-family:b zar;">جهت درمان افسردگی ناشی از استرس، منجر به تضعیف حافظه فضایی شده است؛ درحالی که عصاره ریشه نوروزک به‌علت خاصیت آنتی‌اکسیدانی قوی باعث بهبود حافظه در تمام گروه‌ها شد.</span><br> &nbsp; <strong><em>Background and Objectives</em>:</strong> Oxidative stress causes damage in processes, such as learning and memory through affecting the nervous system. Also, using chemical drugs for treatment of stress-induced depression is often associated with attenuation of memory. In the present study, the effect of hydroalcoholic extract of Noroozak (<em>Salvia leriifolia</em>)<em> root </em>as an antioxidant along with antidepressant drug, fluvoxamine, were investigated on the spatial memory of male rats under immobilization stress.&nbsp;&nbsp;<br> &nbsp;<br> <strong><em>Methods</em>: </strong>In this experimental study, 25 adult male rats (mean weight, 170g), were randomly divided into five groups of 5 each. The animals were orally treated with different doses of drug and extract for 21 days. At the end of the treatment period, a radial 8-arm maze was used to investigate the behavioral indices. Also, malondialdehyde and catalase levels in the brain tissue homogenate and glucose and cortisol levels in blood, were measured. Data analysis was carried out using one-way analysis of variance and post-hoc Tukey&rsquo;s test.<br> &nbsp;<br> <strong><em>Results</em>:</strong> Spatial memory in the rats under immobilization stress (sham group) showed a significant decrease as compared to the control group. Administration of extract of Noroozak root improved the spatial memory in the groups receiving extract and extract-drug compared to sham and fluvoxamine groups. Also, the extract of Noroozak root improved the flovoxamine-induced attenuation of memory, increased catalase, and decreased malondialdehyde, glucose, and cortisol in the groups under treatment with extract and extract-drug compared to sham group.<br> &nbsp;<br> <strong><em>Conclusion</em>:</strong> The findings showed that immobilization stress and fluvoxamine administration for the treatment of stress-induced depression resulted in attenuation of spatial memory; while, the extract of Noroozak root improved memory in all groups due to powerful antioxidant property.<br> &nbsp;<br> &nbsp; محدودیت حرکتی, حافظه فضایی, نوروزک, فلوکسامین, ماز شعاعی. Restraint, Physical, Spatial memory, Salvia leriifolia, Fluvoxamine, Radial maze. 22 32 http://journal.muq.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-474-1&slc_lang=fa&sid=1 Soudeh Erish سوده اریش soarish1366@gmail.com Yes 1Department of Biology, Faculty of Sciences, Urmia University, Urmia, Iran. گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران. Mehdi Mohammadzadeh مهدی محمدزاده m.mohamadzade@urmia.ac.ir No 1Department of Biology, Faculty of Sciences, Urmia University, Urmia, Iran. گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران. Minoo Ilkhanipour مینو ایلخانی پور No 1Department of Biology, Faculty of Sciences, Urmia University, Urmia, Iran. گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران. Farrin Babaei فرین بابایی physiologyteacher@yahoo.com No 1Department of Biology, Faculty of Sciences, Urmia University, Urmia, Iran. گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.