fa بررسی وضعیت مشارکت شهروندان در طرح تفکیک از مبدأ پسماندهای شهری و مقاله پژوهشي Original Article <p>زمینه و هدف: جهت اجرای طرح تفکیک از مبدأ، آگاهی از نظرات و مشارکت تولیدکنندگان پسماند ضروری است. هدف از این تحقیق تعیین وضعیت تفکیک از مبدأ پسماندهای شهری و ارائه راهکارهای اصلاحی آن از دیدگاه شهروندان کشور می‌باشد. روش بررسی: این مطالعه به‌صورت توصیفی - مقطعی از طریق تکمیل 1400 پرسشنامه با مصاحبه حضوری در 3 استان قم، یزد و آذربایجان شرقی، در قالب طرح جامع مدیریت پسماند انجام شد. در این مطالعه آگاهی مردم در قالب پرسشنامه‌ای با 31 سؤال اختصاصی و عمومی سنجیده شد. جهت بررسی ارتباط بین متغیرهای کیفی و جداول متقاطع از آزمون کای‌دو در سطح معنی‌داری 5% استفاده گردید. یافته‌ها: حدود 90% از شهروندان برای اجرای طرح‌ تفکیک از مبدأ پسماندهای شهری اعلام آمادگی کردند. مهم‌ترین دلایل شهروندان برای انجام این امر به ترتیب: بازیافت بهتر با کیفیت مناسب مواد (79%)، حفاظت از محیط زیست و ارتقای سطح بهداشت (65%) و کمک به شهرداری‌ها (43%) و علل مهم عدم موفقیت این برنامه از دیدگاه شهروندان به ترتیب: عدم اجرا و یا اجرای نامنظم برنامه‌ها از طرف شهرداری (45%)، کافی نبودن آموزش‌های شهروندان (32%) و همکاری ضعیف مردم به دلیل مسایل فرهنگی و اجتماعی و یا نداشتن توجیه اقتصادی (25%) عنوان شد. نتیجه‌گیری: براساس نتایج این مطالعه، درصد بالایی از شهروندان با طرح تفکیک از مبدأ پسماندهای شهری آشنا بوده و مزایای آن را می‌دانند، که در صورت انجام اصلاحاتی از طرف مسئولین شهرداری‌ها، درصد مشارکت و همکاری شهروندان در این طرح به‌نحو مطلوبی افزایش خواهد یافت.</p> <p>Background and Objectives: To implement source separation plan, awareness of viewpoints and participation of waste producers are necessary. The aim of this research is to assess the status of the source separation of municipal wastes and to offer its corrective strategies from citizens&rsquo; point of view. &nbsp; Methods: This descriptive crooss-sectional study was performed through filling 1400 questionnaires by in-person interview in Qom, Yazd, and East Azarbaijan in the form of a waste management master plan. In this study, awareness of population was assessed using a questionnaire consisting of 31 general and specific questions. To examine the relationship between qualitative variables and cross-tabulations, chi-square test was used at a significance level of 5%. &nbsp; Results: Ninety percent of citizens declared their readiness to implement the source separation of municipal wastes. Most important reasons of citizens for implementation of this plan was better recycling with appropriate quality materials (79%), environmental protection and health promotion (65%) and assistance to municipalities (43%), and the important reasons of plan&rsquo;s failure from citizens point of view were: lack of or irregular implementation the programs by the municipality (45%), inadequate training of citizens (32%), and poor cooperation of people due to cultural and social problems and/or lack of economic justification (25%). &nbsp; Conclusion: According to the results, high percentage of citizens were aware of separation of municipal wastes plan and knew its advantages, so if reforms are made by the municipal authorities, percentage of participation and cooperation of citizens in this project will favorably increase.</p> پسماند شهری, پسماند, پسماند- تفکیک, تفکیک از مبدا, مشارکت مردم, مشارکت مصرف کننده, شهرداری‌ها, Municipal Solid Waste,Solid Waste,Solid Waste-classification,Consumer Participation,Source Separation,Public Participation,Municipalities. 66 72 http://journal.muq.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-494&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Fahiminia محمد فهیمی‌نیا No Qom University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی قم Mahdi Farzadkia مهدی فرزادکیا m-farzadkia@tums.ac.ir Yes Tehran University of Medical Sciences نشگاه علوم پزشکی تهران Shahram Nazari شهرام نظری No Qom University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی قم Shahram Arsang Jang شهرام ارسنگ جنگ No Qom University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی قم Alizadeh Soudabeh Matboo سودابه علیزاده متبوع No Ardabil University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی اردبیل Abdollah Ibrahimi عبداله ابراهیمی No Qom Municipal Waste Organization سازمان پسماند شهرداری Majid Bidekhti مجید بیدختی No Ideh Pardazan Toseeh Company شـرکـت ایده‌پردازان توسعه