fa اثر شربت «رها» بر ولع مصرف و میزان کورتیزول سرم در افراد معتاد به تریاک تحت درمان نگهدارنده با تنتور اوپیوم فیزیولوژی فیزیولوژی مقاله پژوهشي Original Article <strong>زمینه و هدف:</strong> در این مطالعه، تأثیر شربت گیاهی &laquo;رها&raquo; بر ولع مصرف مواد و تغییر سطح سرمی کورتیزول در بیماران مبتلا به تریاک تحت درمان نگهدارنده با تنتور اوپیوم موردبررسی قرار گرفت.<br> <strong>روش بررسی:</strong> این پژوهش یک طرح نیمه‌تجربی پیش‌آزمون ـ پس‌آزمون بود. دو گروه از بیماران که به‌طور فیزیکی وابسته به مصرف تریاک بودند و مصرف فعالانه تریاک بین 4 تا 6 سال قبل از مطالعه داشتند موردبررسی قرار گرفتند. تعداد داوطلبین مورد مصاحبه 62 نفر بود که در دو گروه قرار گرفتند. از این تعداد، 30 نفر در گروه دریافت‌کننده اوپیوم و 32 نفر در گروه دریافت‌کننده اوپیوم به‌همراه شربت &laquo;رها&raquo; قرار گرفتند. هر دو گروه پرسش‌نامه میل به مواد مخدر (ولع مصرف) را قبل و بعد از درمان تکمیل کردند. همچنین خون وریدی پس از 8 ساعت ناشتایی قبل و بعد از درمان برای اندازه‌گیری سطح سرمی کورتیزول گرفته شد. داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی و آمار استنباطی مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت.<br> <strong>یافته‌ها:</strong> نتایج نشان داد ولع مصرف پس از مداخله در هر دو گروه، کاهش پیدا کرد. کاهش ولع در بیماران دریافت‌کننده تنتور اوپیوم + شربت &laquo;رها&raquo; نسبت به گروه دریافت‌کننده تنتور اوپیوم به‌تنهایی به‌طور معنی‌داری بیشتر بود. میزان کورتیزول سرم بعد از مداخله در بین دو گروه تفاوت معنی‌داری نداشت.<br> <strong>نتیجه‌گیری:</strong> درمان نگهدارنده با شربت اوپیوم همراه با شربت گیاهی &laquo;رها&raquo; می‌تواند در کاهش ولع مصرف مواد در افراد معتاد به تریاک در طول دوره ترک مفید باشد. بنابراین استفاده از شربت &laquo;رها&raquo; هم‌زمان با شربت اوپیوم به‌عنوان یک استراتژی درمانی برای مدیریت قطع اوپیات سودمند است. <strong>Background and Objectives: </strong>This study aims to examine the effect of Raha herbal syrup on the craving severity and changes in serum cortisol levels of men with opioid use disorder (OUD) under the opium tincture (OT) maintenance therapy.<br> <strong>Methods: </strong>This is a randomized controlled clinical trial with a pre-test/post-test design. Participants were 62 men with OUD under OT maintenance&nbsp;therapy who were physically dependent on opioid and were using it for 4-6 years. They were randomly divided into two groups of OT (n=30), and OT+Raha syrup (n=32). Both groups completed the desire for drug questionnaire (DDQ) before and after treatment. Venous blood samples were taken from patients after 8 hours of fasting before and after the treatment to measure serum cortisol levels.<br> <strong>Results: </strong>After intervention, the momentary assessment showed that craving intensity score in the OT+ Raha syrup group decreased by 8.72, while the OT group showed a decrease by 1.77. This reduction in mean score was significantly different between the two groups (P<0.001). Moreover, after the intervention, the mean serum cortisol level in the OT+Raha syrup group decreased by 1.09, while the OT group showed a decrease by 0.01, but it was significantly different.<br> <strong>Conclusion: </strong>The use of OT for maintenance treatment along with Raha herbal syrup can be useful for reducing craving for opioid in men with OUD during the abstinence period. Therefore, the simultaneous use of Raha syrup with OT may be beneficial for the management of abstinence from opioid. معتاد به تریاک, تنتوراوپیوم, شربت رها, ولع مصرف, کورتیزول. Opioid, Craving, Cortisol, Opium tincture 412 425 http://journal.muq.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2786-1&slc_lang=fa&sid=1 Monireh Shokravian منیره شکرویان mo.shokravian@gmail.com 0000-0002-8222-2322 No Department of Biology, Faculty of Science, Damghan Branch, Islamic Azad University, Damghan, Iran. گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم پایه، واحد دامغان، دانشگاه آزاد اسلامی، دامغان، ایران. Hossein Miladi-Gorji حسین میلادی گرجی miladi331@yahoo.com 0000-0003-3948-4703 Yes Research Center of Physiology, Semnan University of Medical Sciences, Semnan, Iran. مرکز تحقیقات فیزیولوژی، دانشگاه علوم‌پزشکی سمنان، سمنان، ایران. Hooman Shajiee هومن شجیعی drhshajiee@gmail.com 0000-0003-3636-4220 No Department of Biology, Faculty of Science, Damghan Branch, Islamic Azad University, Damghan, Iran. گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم پایه، واحد دامغان، دانشگاه آزاد اسلامی، دامغان، ایران. Raheb Ghorbani راهب قربانی ghorbani.raheb93@gmail.com 0000-0002-5726-087X No Social Determinants of Health Research Center, Semnan University of Medical Sciences, Semnan, Iran. گروه فیزیولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم‌پزشکی سمنان، سمنان، ایران. Majid Mazinani مجید مزینانی dr.mazinani@yahoo.com 0000-0002-8222-2322 No Sina Addiction Treatment Center, Semnan, Iran. مرکز ترک اعتیاد سینا، سمنان، ایران.