fa مقایسه اثربخشی ذهن‌آگاهی و نوروفیدبک بر عملکرد جنسی زنان مبتلا به مالتیپل اسکلورزیس (ام‌اس) روانپزشک روانپزشک مقاله پژوهشي Original Article <strong>زمینه و هدف:</strong> بیشتر بیماران ام‌اس (حتی آن‌هایی که درجات ناتوانی خفیف دارند) اختلالات مختلفی را در عملکرد جنسی تجربه می‌کنند. این اختلالات تأثیر بسیاری بر زندگی بیماران دارد و جنبه‌های متعدد آن را به میزان قابل‌توجهی تحت ‌تأثیر قرار می‌دهد؛ بنابراین توجه به راه‌حل‌های درمانی حائز اهمیت است.<br> <strong>روش بررسی:</strong> این پژوهش با روش نیمه‌آزمایشی از نوع پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری با 2 گروه مختلف انجام شده است. جامعه‌ آماری این پژوهش زنان انجمن ام‌اس کرج در سال ۱۳۹۹ است که ۱۶ نفر آن‌ها به ‌روش هدفمند انتخاب شده‌اند. سپس به‌ صورت تصادفی در 2 گروه آزمایشی شامل گروه نوروفیدبک و گروه ذهن‌آگاهی (هر گروه ۸ نفر) قرار داده شدند. برای گردآوری داده‌ها از پرسش‌نامه‌ کژکاری جنسی زنان (FSDDI) نادری و همکاران (۱۳۹۱) استفاده شد. داده‌های جمع‌آوری‌شده با نرم‌افزار SPSS نسخه 26 و با آزمون تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر انجام شده است.<br> <strong>یافته‌ها:</strong> باتوجه‌ به تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر، درمان ذهن‌آگاهی و نوروفیدبک بر اختلالات عملکرد جنسی زنان مبتلا به ام‌اس اثربخش بود و در مقایسه‌ 2 گروه تفاوت معناداری با هم نداشتند (0/10>P) .<br> <strong>نتیجه‌گیری:</strong>&nbsp; ذهن‌آگاهی اثر چشمگیری بر کارکرد عصبی مناطق مرتبط با کنترل توجه، تنظیم احساسات، ادراک اعمال و اهداف دیگران دارد و نوروفیدبک در درمان افراد مبتلا به ام‌اس با بهینه‌سازی عملکرد مغز به سمت الگوی سالم، وضعیت را بهبود می‌بخشد. هر دو رویکرد در این پژوهش باعث بهبود عملکرد جنسی هستند و می‌توانند به‌ عنوان درمان مکمل تأثیرگذار در مبتلایان ام‌اس استفاده شوند. <strong>Background and Objectives: </strong>Most of patients with multiple sclerosis (MS) (even those with mild degrees) experience various sexual disorders, which can affect their different aspects of life. Therefore, it is important to find treatments for them. This study aims to assess the effectiveness of mindfulness-based intervention and neurofeedback on the sexual function of women with MS.<br> <strong>Methods: </strong>This is a quasi-experimental study with a pre-test/post-test/follow-up design. The study population includes all married women with MS in Karaj, Iran in 2020, 16 of whom were selected using a purposive sampling method and were randomly divided into two experimental groups of neurofeedback (n=8) and mindfulness (n=8). To collect data, the female sexual dysfunctional inventory by Naderi et al. (2011) was used. The collected data were analyzed in SPSS software, version 26 using repeated measures analysis of variance.<br> <strong>Results: </strong>According to the results, both mindfulness-based intervention and neurofeedback were effective in improving the sexual functions of women with MS, and there was no significant difference between the two groups (P<0.05).<br> <strong>Conclusion:</strong> Both Mindfulness-based intervention and neurofeedback can improve the sexual functions of women with MS. They can be used as an effective complementary treatment in MS women. ذهن‌آگاه؛ عملکرد جنسی؛ مالتیپل اسکلورزیس (ام‌اس)؛ نوروفیدبک Mindfulness, Sexual function, Multiple clerosis, Neurofeedback 522 533 http://journal.muq.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2856-1&slc_lang=fa&sid=1 Shiva Kaffashi Alamdari شیوا کفاشی علمداری shivaalamdari246@gmail.com 0000-0001-5345-0126 No Department of Counseling, Faculty of Humanities, Abhar Branch, Islamic Azad University, Abhar, Iran. گروه مشاوره، دانشکده علوم انسانی، واحد ابهر، دانشگاه آزاد اسلامی، ابهر، ایران. Jafar Poyamanesh جعفر پویامنش jaffa_rpouamanesh@gmail.com 0000-0002-7616-3442 Yes Department of Psychology, Faculty of Humanities, Abhar Branch, Islamic Azad University, Abhar, Iran. گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد ابهر، دانشگاه آزاد اسلامی، ابهر، ایران. Ghorban Fathi Aghdam قربان فتحی اقدم fathi4469@yahoo.com 0000-0002-1884-2092 No Department of Psychology, Faculty of Humanities, Abhar Branch, Islamic Azad University, Abhar, Iran. گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد ابهر، دانشگاه آزاد اسلامی، ابهر، ایران. Abdolreza Nasser Moghadasi عبدالرضا ناصر مقدسی abdorrezamoghadasi@gmail.com 0000-0002-8598-0911 No MS Research Center, Sina Hospital, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. مرکز تحقیقات ام‌اس، بیمارستان سینا، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران.