fa سنتز مشتقات جدید داروی آتورواستاتین و بررسی اثر این ترکیبات بر پارامترهای سرمی و عملکرد کبد و کلیه بیوشیمی بالینی-عمومی بیوشیمی بالینی-عمومی مقاله پژوهشي Original Article <strong>زمینه و هدف:</strong> بیماری‌های قلبی‌عروقی عامل اصلی مرگ‌و‌میر در سراسر جهان هستند. کلسترول بالا یکی از عوامل خطر در بروز بیماری‌های عروق کرونر است. ساخت کلسترول توسط آنزیم 3-هیدروکسی-3-‌متیل گلوتاریل کوآنزیم A ردوکتاز تنظیم می‌شود. استاتین‌ها، مهارکننده‌های HMG-CoA ردوکتاز، اغلب به عنوان داروهای کاهنده چربی در جلوگیری از بیماری‌های قلبی‌عروقی استفاده می‌شوند. هدف از این مطالعه، سنتز و بررسی مشتقات جدید آتورواستاتین با کارایی بیشتر و اثرات جانبی کمتر بر پارامترهای سرمی و عملکرد کبد و کلیه و هیستولوژی این بافت‌هاست.<br> <strong>روش بررسی:</strong> مشتقات آتورواستاتین S1 ،‌S2 ‌و S3 با آسیلاسیون حلقه بنزن آتورواستاتین سنتز شدند. ترکیب S3 در مدل خرگوش هیپرکلسترومیک ناشی از رژیم غذایی پرچرب بر پارامترهای سرمی مربوط به عملکرد کبد و کلیه ارزیابی شد. برای آنالیز تمام داده‌ها و انجام تست‌های آماری از نرم‌افزار SPSS نسخه 20 استفاده شد.<br> <strong>یافته‌ها:</strong> نتایج فعالیت ضد هیپرلیپیدمیک درون‌تنی نشان داد ترکیب S3 باعث افزایش لیپوپروتئین‌ با چگالی بالا و کاهش کلسترول تام، لیپوپروتئین با چگالی پایین و تری گلیسیرید در مقایسه با داروی استاندارد آتورواستاتین در طول 30 روز درمان شد (0/05‌>‌P). سطح آنزیم‌های کبدی خرگوش برای ارزیابی ویژگی سمیت ترکیب S3 استفاده شد. همچنین ترکیب S3 به‌طور معناداری مقادیر اوره، کراتینین و اسید اوریک را نسبت به گروه هیپرلیپیدمیک کاهش داد. نتایج بافت‌شناسی نشان داد ترکیب S3 سبب کاهش آسیب بافتی در خرگوش‌های هیپرکلسترومیک می‌شود.<br> <strong>نتیجه‌گیری:</strong> می‌توان نتیجه گرفت S3 می‌تواند به عنوان یک عامل کاهنده کلسترول خون در نظر گرفته شود. در واقع، حلقه‌هایی با چگالی الکترونی بالاتر، مانند حلقه فنیل متصل به پروپارژیل، اثرات بازدارندگی بهتری از خود نشان دادند. علاوه بر این، S3 ممکن است به عنوان دارویی مؤثر در پیشگیری از تصلب شرایین در نظر گرفته شود. با این حال، برای روشن شدن سازوکار دقیق باید تحقیقات بیشتری انجام شود. <strong>Background and Objectives:</strong> Cardiovascular diseases are the main cause of death worldwide. High cholesterol level is a risk factor for coronary artery disease. Cholesterol production is regulated by the enzyme 3-hydroxy-3-methylglutaryl coenzyme A (HMG-CoA) reductase. Statins, as the inhibitors of HMG-CoA reductase, are often used as cholesterol-lowering drugs to prevent cardiovascular diseases. This study aims to synthesize novel derivatives of atorvastatin and investigate their effect on liver and kidney serum parameters, function, and histology.<br> <strong>Methods:</strong> Atorvastatin derivatives named S1, S2, and S3 were synthesized by acylation of the benzene ring of atorvastatin. The effect of compound S3 on serum parameters related to liver and kidney function was evaluated in rabbits with a high-fat diet-induced hypercholesterolemia. SPSS software, version 20 was used to analyze the data using statistical tests.<br> <strong>Results:</strong> The compound S3 increased high-density lipoprotein cholesterol and reduced total cholesterol, low-density lipoprotein, and triglyceride compared to the standard drug atorvastatin during 30 days of treatment (P<0.05). The liver enzymes were used to evaluate the toxicity of compound S3. In addition, the S3 compound significantly reduced the amount of urea, creatinine, and uric acid compared to the hyperlipidemic group. Histological study results showed that the compound S3 reduces tissue damage in hypercholesterolemic rabbits.<br> <strong>Conclusion:</strong> The S3 compound of atorvastatin can be considered as a cholesterol-lowering agent. This indicates that phenyl rings with higher electron density attached to propargyl show better inhibitory effects against ?? The S3 can be an effective drug for preventing atherosclerosis. However, more research is needed to clarify its exact mechanism. خون آتورواستاتین؛ سنتز؛ کلسترول؛ HMG CoA ردوکتاز Atorvastatin, Synthesis, Blood cholesterol, HMG-CoA reductase 569 583 http://journal.muq.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2866-1&slc_lang=fa&sid=1 Shiva Najafi شیوا نجفی shivanajafi7@gmail.com 0009-0008-4769-0850 No Department of Biochemistry, Faculty of Basic Sciences, Falavarjan Branch, Islamic Azad University, Isfahan, Iran. گروه بیوشیمی، دانشکده علوم زیستی، واحد فلاورجان، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران. Ali Asghar Moshtaghie علی اصغر مشتاقی moshtaghie@pharm.mui.ac.ir 0000-0001-9642-995X Yes Department of Biochemistry, Faculty of Basic Sciences, Falavarjan Branch, Islamic Azad University, Isfahan, Iran. گروه بیوشیمی، دانشکده علوم زیستی، واحد فلاورجان، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران. Farshid Hassanzadeh فرشید حسن زاده Hassanzadeh@pharm.mui.ac.ir 0000-0003-1100-9820 No Department of Medicinal Chemistry, Faculty of Pharmacy and Pharmaceutical Sciences, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran. گروه شیمی دارویی، دانشکده داروسازی و علوم دارویی، دانشگاه علوم‌پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران. Hashem Nayeri هاشم نیری hnaieri@gmail.com 0000-0002-4334-9064 No Department of Medicinal Chemistry, Faculty of Pharmacy and Pharmaceutical Sciences, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran. گروه بیوشیمی، دانشکده علوم زیستی، واحد فلاورجان، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران. Elham Jafari الهام جعفری jafari@pharm.mui.ac.ir 0000-0001-6472-0312 No Department of Medicinal Chemistry, School of Pharmacy and Pharmaceutical Sciences, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, I.R. Iran گروه شیمی دارویی، دانشکده داروسازی و علوم دارویی، دانشگاه علوم‌پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران.