fa تجربه سوگ ناشی از همه‌گیری کرونا در زنان داغدیده از مرگ همسر: یک مطالعه پدیدارشناسی زنان زنان مقاله پژوهشي Original Article <strong>زمینه و هدف: </strong>مواجهه با مرگ عزیزان ناشی از همه&rlm;گیری کرونا، به&rlm;ویژه مرگ&rlm;های نابهنگام و بدون علت خاص به عنوان یکی از واقعیت&rlm;های اجتماعی، از سخت&rlm;ترین مواجهات اخیر دنیا قلمداد شد. آثار روان‌شناختی مرگ ناشی از این بیماری ویروسی بر بهداشت سلامت روان افراد در سطوح مختلف جامعه، به‌ویژه خانواده از اهمیت بسزایی برخوردار بود. این مطالعه با هدف تبیین تجربه سوگ ناشی از پاندمی کرونا در زنان داغدیده&rlm; از مرگ همسر در شهر قم انجام شد.<br> <strong>روش بررسی:</strong> در این پژوهش از رویکرد پدیدارشناسی استفاده شد. 12 زن داغدیده ناشی از سوگ همسر در پاندمی کرونا به روش نمونه&rlm;گیری هدفمند از طریق مصاحبه نیمه ساختار یافته تا رسیدن داده&rlm;ها به اشباع کامل انتخاب شدند. &nbsp;<br> <strong>یافته‌ها:</strong> تحلیل داده&rlm;ها منجر به 3 مضمون اصلی و 10 مضمون فرعی شد که شامل سوگ پیچیده (مرگ مبهم، وداع بی‌آغوش و سوگواری در تنهایی)، سوگواری نامتعارف (مرگ غریبانه، به حاشیه رفتن آداب دینی تدفین و مجلس مجازی) و پیامد سوگ (تجارب معنوی، هراس اخلاقی، استیگمای اجتماعی و بی‌اعتمادی به کادر درمان) بود.<br> <strong>نتیجه‌گیری:</strong> واکاوی تجارب زیسته&rlm; زنان داغدیده از مرگ همسر نشان داد تجارب سوگ پاندمی کرونا با تجارب سوگ سایر مرگ‌ها از 2 جنبه تفاوت داشت: نخست این‌که در بیشتر تجربه شرکت‌کنندگان، علت مرگ ناشی از این بیماری در هاله&rlm;ای از ابهام بوده است. این وضعیت موجب تشدید فرایند سوگ و آسیب‌پذیری زنان داغدیده شده بود. دوم این‌که به علت ماهیت خاص بیماری کرونا و الزام به رعایت قرنطینه، محروم شدن از اجرای مراسم معمول و آیین‌های مذهبی سوگواری بر اساس فرهنگ رایج و به تبع آن، سوگ ناتمامی را به دنبال داشت. کسب تجارب معنوی از جنبه‌های مثبت تجارب زنان بود. تدابیر و خط‌مشی مراقبتی در نظام سلامت در چنین بحران‌هایی برای حمایت از خانواده‌ها، به‌ویژه زنان و پیشگیری از آثار سوء آن توصیه می‌شود. <strong>Background and Objectives: </strong>The death of a loved one is one of the most difficult and stressful life events in the world. The effects of death caused by COVID-19 on the mental health of individuals and families are of great importance. This study aims to elucidate the experience of grief in bereaved women following the death of their husbands due to COVID-19 in Qom, Iran.<br> <strong>Methods: </strong>In this phenomenological study, 12 bereaved women were selected using a purposive sampling method. The information was collected using semi-structured interviews until reaching data saturation.<br> <strong>Results: </strong>The data analysis led to the extraction of 3 main themes and 10 sub-themes: Complicated grief (ambiguous loss, farewell with no embrace, grieving alone), unconventional grief (strange death, deviation from religious burial customs, virtual mourning), and grief outcome (spiritual experiences, moral panic, social stigma, distrust in healthcare providers).<br> <strong>Conclusion:</strong> The grief of bereaved women due to the death of their husbands by COVID-19 differs from their mourning for the death caused by other diseases in two aspects. Firstly, according to the majority of women, the cause of death was unclear. This situation intensified their grieving and mourning. Secondly, due to the specific nature of COVID-19 and the necessity of quarantine, they were restricted from having funeral and religious mourning rituals according to the prevalent culture, which resulted in an incomplete mourning process. Gaining spiritual experiences is one positive aspect of grief in women. It is recommended to provide support and care by the healthcare system during pandemics for families, especially bereaved women, to reduce the negative effects of grief. سوگ؛ زنان؛ سوگواری؛ کووید-19 Grief, Women, Bereavement, COVID-19 48 60 http://journal.muq.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-195-2&slc_lang=fa&sid=1 Hoda Ahmari Tehran هدی احمری طهران ahmari9929@gmail.com 0000-0001-7389-6547 No Department of Medical Education, Spiritual Health Research Center, Qom University of Medical Sciences, Qom, Iran گروه آموزش پزشکی، مرکز تحقیقات سلامت معنوی، دانشگاه علوم‌پزشکی قم، قم، ایران. Esmat Jafarbegloo عصمت جعفربگلو jafarbegloo_2004@yahoo.com 0000-0001-5646-5067 Yes Department of Midwifery, School of Nursing and Midwifery, Qom University of Medical Sciences, Qom, Iran. گروه مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم‌پزشکی قم، قم، ایران. Zohre Khalajini زهره خلجی‌نیا zkh6033@yahoo.com 0000-0002-3815-2881 No Department of Medical Education, Spiritual Health Research Center, Qom University of Medical Sciences, Qom, Iran گروه آموزش پزشکی، مرکز تحقیقات سلامت معنوی، دانشگاه علوم‌پزشکی قم، قم، ایران. Zahra Abedini زهرا عابدینی abediny1354@yahoo.com No Department of Pediatric Nursing, School of Nursing and Midwifery, Qom University of Medical Sciences, Qom, Iran. گروه پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم‌پزشکی قم، قم، ایران Ashraf Khoramirad اشرف خرمی‌راد parsian_ins_kh@yahoo.com 0000-0003-0475-9797 No Department of Pediatric Nursing, School of Nursing and Midwifery, Qom University of Medical Sciences, Qom, Iran. گروه پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم‌پزشکی قم، قم، ایران