دوره 12، شماره 7 - ( مهر 1397 )                   جلد 12 شماره 7 صفحات 68-60 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Mohebi S, Gharlipoor Z, Rahbar A, Rajati F, Matlabi M. Evaluation of the Effect of Application of Team-based Learning Method on Learning and Satisfaction of Public Health Students in the Health Education and Communication Course. Qom Univ Med Sci J 2018; 12 (7) :60-68
URL: http://journal.muq.ac.ir/article-1-1522-fa.html
محبی سیامک، قارلی پور ذبیح اله، راهبر احمد، رجعتی فاطمه، مطلبی محمد. ارزیابی به‌کارگیری روش یادگیری مبتنی بر تیم یادگیری و رضایتمندی دانشجویان بهداشت عمومی در درس آموزش بهداشت و ارتباطات. مجله دانشگاه علوم پزشکی قم. 1397; 12 (7) :60-68

URL: http://journal.muq.ac.ir/article-1-1522-fa.html


1- گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی قم ، mohebisiamak@yahoo.com
2- گروه بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی قم
3- گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه
4- گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی گناباد
متن کامل [PDF 410 kb]   (1442 دریافت)     |   چکیده (HTML)  (6149 مشاهده)
متن کامل:   (1822 مشاهده)
مقدمه
از مهم‌ترین پارامترهای کیفی در حوزه آموزش عالی، توجه به مقوله رضایتمندی فراگیران است. مفهوم رضایتمندی فراگیران از موضوعاتی است که در امر آموزش می‌تواند فرادهندگان و فرآیند آموزش را به چالش بیندازد، همچنین تعیین میزان رضایت فراگیران از آموزش، همواره یکی از معیارهای سنجش کارایی نظام‌های آموزشی بوده؛ چراکه رضایت دانشجویان یکی از مهم‌ترین عوامل مؤثر در موفقیت دوره‌های آموزشی است (1،2). در این میان، ارائه آموزش صحیح و منطبق با اصول علمی، تنها راه دستیابی به سطوح مطلوب یادگیری و ارتقای سطح رضایتمندی محسوب می‌شود. باید اذعان کرد تحقق اهداف آموزشی از طریق کاربرد روش‌ها و فنون تدریس امکان‌پذیر است. انتخاب روش‌های آموزش را می‌توان ازجمله فعالیت‌هایی دانست که مدرسان با توجه به شرایط و امکانات برای رسیدن به اهداف آموزشی اتخاذ می‌کنند (3). انتخاب روش مناسب آموزش، در رضایتمندی نقش مهمی داشته و ضرورت توجه فرادهندگان در انتخاب روش آموزش مناسب را بیش از پیش برجسته می‌کند. در حقیقت، آموزش زمانی مؤثر واقع می‌گردد که فراگیران از روش آموزش رضایت داشته باشند (4).
در سال‌های اخیر، لزوم تجدیدنظر در روش‌های تدریس، استفاده از متد‌های نوین و فعال یادگیری از سوی سیستم‌های آموزشی، احساس شده است؛ با این حال روش مرسوم آموزش در دانشگاه‌ها، روش استاد محور است. در این روش، مطالب درسی تنها توسط یک سخنران بیان شده و دانشجو باید آن مطالب را به‌طور آماده دریافت و به خاطر بسپارد. اگرچه این روش‌ها دارای مزایایی همچون ارائه حجم زیاد مطالب در مدت زمان محدود است، ولی تأثیر آنها در پرورش فکر، ایجاد انگیزه و تغییر نگرش، بسیار کمتر از روش‌های جدید آموزشی است (5،6). به عبارتی، ویژگی غالب کلاس‌های دانشگاهی در کشور به‌گونه‌ای است که تدریس قسمت اعظم مطالب درسی به‌صورت یک‌طرفه از سوی اساتید انجام می‌گیرد؛ بدین معنی که دانشجو کمترین تعامل را در فرآیند یادگیری دارد و یادگیری برخلاف تدریس، بیشتر به‌صورت دو طرفه اتفاق می‌افتد (7). بنابراین، استفاده از روش‌های آموزشی نوین و جایگزین، ضروری به‌نظر می‌رسد؛ زیرا با به کار بردن روش‌های آموزشی جدید، شاید بتوان یادگیری ماندگارتر، کارآمدتر و علاقه به یادگیری را در دانشجویان بهبود بخشید (8).
روش آموزش یادگیری مبتنی بر تیم، نوعی از یادگیری مشارکتی است. این روش با هدف ارتقای کیفیت یادگیری دانشجویان از طریق افزایش مهارت حل مسئله، اطمینان از حضور دانشجویان در کلاس درس با آمادگی قبلی، ایجاد کلاسی پر انرژی و یادگیری فعال ارائه می‌گردد. هدف TBL، افزایش مهارت دانشجویان در دستیابی به سطوح بالاتر یادگیری شناختی با به‌کارگیری دانش فردی در قالب یک تیم است (9،10). در این خصوص، نتایج مطالعات پیشین حاکی از اثربخشی این روش تدریس در قیاس با روش‌های سنتی در کشور دارد (11،12)، اما سابقه این مطالعه در حوزه آموزش مرتبط با دروسی همچون دروس بهداشت عمومی موجود نیست.
درس آموزش بهداشت و ارتباطات، از دروس تخصصی دانشجویان بهداشت عمومی محسوب شده که یادگیری عمیق، ماندگار و علاقه و انگیزه برای فراگیری آن ضروری بوده و یکی از کاربردی ترین دروس این رشته به حساب می‌آید تا جایی که رشته آموزش بهداشت به‌عنوان تخصص مرتبط با این درس در نظام آموزش حوزه سلامت تا مقطع دکتری تخصصی تعریف شده است، اما براساس تجربه، دانشجویان از ضرورت نیاز به یادگیری آن و کاربرد آن آگاه نبوده و یا توجه و علاقه خاصی به آن نشان نمی‌دهند؛ لذا برخی از آنان این درس را خشک، انتزاعی و غیرقابل انعطاف می‌دانند. از طرفی، تحقیقات نشان داده‌اند بیشتر اساتید دانشگاه‌ها با روش‌های تدریس نوین آشنایی چندانی نداشته و به همان روش‌هایی تدریس می‌کنند که خود با آن آموزش دیده‌اند و با توجه به اینکه بسیاری از اساتید در محیط‌هایی آموزش دیده‌اند که از روش‌های مدرس‌محور، به‌خصوص براساس روش تدریس سخنرانی استفاده شده؛ بنابراین خود نیز به‌همین شیوه تدریس می‌کنند (13،14). این مطالعه با هدف ارزیابی به‌کارگیری روش یادگیری مبتنی بر تیم یادگیری و رضایتمندی دانشجویان بهداشت عمومی در درس آموزش بهداشت و ارتباطات صورت گرفت.
 
روش بررسی
این مطالعه به‌صورت مداخله‌ای بر روی دو گروه دانشجوی کارشناسی پیوسته و ناپیوسته بهداشت عمومی در دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی قم، درخصوص درس 2 واحدی آموزش بهداشت و ارتباطات انجام شد. در نیمسال دوم سال 1394-1393درس مذکور براساس نیمرخ واحدهای آموزشی به دو گروه کارشناسی پیوسته و ناپیوسته که دارای کوریکولوم واحد بودند، ارائه گردید. جهت فراهم کردن بستر اجرای مطالعه، هدف پژوهش در شورای گروه بهداشت عمومی مطرح و موافقت گروه، همچنین مرکز مطالعات و توسعه آموزش علوم پزشکی گرفته شد. در اولین جلسه کلاس درس، موضوع به اطلاع دانشجویان دو گروه رسید و با توجه به معرفی دو روش، انتخاب روش تدریس به‌عهده دانشجویان گذاشته شد تا خود دانشجویان روش تدریس کلاس را انتخاب کنند. این موضوع بعد از اطلاع‌رسانی درخصوص هدف کار، همچنین روش تدریس هرگروه صورت گرفت. بدین ترتیب دانشجویان کارشناسی پیوسته بهداشت عمومی (23 نفر)، روش TBL و دانشجویان کارشناسی ناپیوسته بهداشت عمومی (14 نفر)، روش مرسوم (مبتنی بر سخنرانی) را برای کلاس خود انتخاب کردند.
دانشجویان گروه TBL براساس لیست حضور و غیاب به 4 گروه 6-5 نفره تقسیم شدند و هرگروه دبیر خود را انتخاب و با توجه به تصمیم گروه، اسمی برای گروه انتخاب کردند. در این مرحله: وظایف دبیر، شرح وظایف دقیق هر فرد در تیم و ساز و کار روش به‌طور دقیق توضیح داده شد و در گروه روش تدریس مرسوم نیز ساز و کار روش به‌طور دقیق برای دانشجویان این گروه تشریح گردید.
سپس پوشه‌های یادگیری مبتنی بر تیم حاوی کارت‌های چهارگانه پاسخ، لیست گروهی با توجه به نام هرگروه، برگه‌های استیناف و پرسشنامه‌های ارزشیابی همتایان و پاسخنامه‌ها تهیه و به هریک از دبیران گروه TBL تحویل داده شد تا در هر جلسه کلاس به همراه داشته باشند. برای گروه TBL در ابتدای هرجلسه، آزمون فردی برای مطالب از پیش تعیین‌شده برگزار شد که در این مرحله در هر جلسه TBL، 10- 8 سؤال 4 گزینه‌ای از محتوای مورد نظر طراحی و در ابتدای جلسه از آنان خواسته شد در مدت زمان حدود 10-8 دقیقه به‌صورت انفرادی و بدون استفاده از کتاب و سایر منابع به این سؤالات پاسخ دهند. در گروه تدریس مرسوم نیز از آزمون فردی در پایان جلسه بعد از ارائه درس استفاده شد و همان سؤالات گروه TBL با همان شکل و همان ساز و کار از گروه مرسوم به عمل آمد و نمرات هریک درج گردید. در ادامه، همان آزمون به‌صورت گروهی و در تیم اجرا شد و تک‌تک اعضای تیم روی سؤالات بحث و گفتگو کرده و یک پاسخ را که مورد توافق همه اعضا بود به‌عنوان پاسخ تیم خود انتخاب کردند. زمان لازم برای این قسمت، حدوداً 15 دقیقه در نظر گرفته شد. بعد از اتمام این قسمت، تک‌تک سؤالات برای کل گروه قرائت گردید و سر گروه‌ها با توجه به کارت‌های طراحی‌شده (کارت‌های الف، ب، ج، د) پاسخ گروه را به هر سؤال اعلام کرده و نتیجه در پاسخ‌نامه گروهی درج گردید. در این قسمت بین دانشجویان گروه‌ها، رقابت و بحث‌های زیادی اتفاق افتاد و چرایی صحیح یا غلط بودن هر پاسخ مورد بحث قرار ‌گرفت و فضای با نشاطی را در کلاس ایجاد ‌کرد. مدرس در این قسمت، توضیحات کامل را متناسب با نظر دانشجویان مطرح نمود. دانشجویانی‌که به پاسخ سؤالات و یا به‌نحوه نگارش سؤالات اعتراض داشتند، می‌توانستند برگه استیناف را که بدین منظور طراحی شده بود تکمیل کنند و در پایان کلاس به مدرس تحویل دهند. با توجه به مطالب مورد نظر در هر جلسه، مدرس سناریویی مرتبط با بحث طراحی و سؤالاتی تشریحی و در سطوح بالای حیطه شناختی متناسب با آن طرح می‌کرد. در این قسمت تمام گروه‌ها در مدت 20 دقیقه به سؤالات پاسخ ‌دادند. بعد از این مرحله، حدود 30 دقیقه از وقت کلاس صرف توضیح قسمت‌های مبهم یا پوشش داده‌نشده شد و بعد از پاسخگویی به سؤالات دانشجویان، جمع‌بندی نهایی ارائه گردید. در آخرین جلسه ترم تحصیلی، میزان رضایتمندی دانشجویان به روش تدریس به‌وسیله پرسشنامه از هر دو گروه جمع‌آوری و مقایسه شد. همچنین پس از پایان ترم، نمرات نهایی کسب‌شده دانشجویان دو گروه در درس آموزش بهداشت و ارتباطات با هم بررسی و مقایسه گردید. همچنین 6 ماه بعد از امتحان پایان ترم، سؤالات آزمون پایان ترم برای هر دو گروه به کار گرفته شد و نمرات حاصله دو گروه با هم مقایسه گردید.
جهت گردآوری داده‌ها از پرسشنامه رضایت‌سنجی با شیوه آموزشی توسط فراگیران استفاده شد. این پرسشنامه توسط خوبی و همکاران (13) طراحی و روایی و پایایی آن نیز مورد تأیید قرار گرفته است. پرسشنامه مذکور دارای 10 گویه بوده و هر سؤال در یک پاره‌خط براساس مقیاس درجه‌بندی‌شده از صفر تا 10 نمره‌گذاری شده است؛ به‌طوری‌که در یک سمت این پاره‌خط گزینه «هیچ‌گونه رضایت ندارم» و در سوی دیگر، گزینه «کاملاً رضایت دارم» قرار دارد. با توجه به تعداد سؤالات، مجموع نمرات کسب‌شده از آن از 100 نمره بود. روایی این پرسشنامه در مطالعه خوبی با استفاده از پانل خبرگان دارای تأییدیه روایی صوری و محتوایی بوده و از حیث پایایی دارای ضریب همسانی درونی 799/0 با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ و تکرارپذیری 835/0 با استفاده از روش آزمون - بازآزمون می‌باشد.
داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه 19 و آزمون من‌‌ویتنی در سطح معنی‌داری کمتر از 05/0 تجزیه و تحلیل شدند.
 
یافته‌ها
میانگین سن دانشجویان گروه تدریس TBL و روش تدریس مرسوم به ترتیب: 1/2±3/20 سال و 4/4±4/24 سال بود. میانگین آخرین معدل دانشجویان گروه TBL، 33/2±20/17 نمره و در گروه تدریس مرسوم 82/2±03/17 نمره به دست آمد که اختلاف معنی‌داری بین دو گروه وجود نداشت (089/0=p). سایر مشخصات دموگرافیک نمونه‌ها در جدول شماره 1 ارائه شده است.
 
جدول شماره 1: توزیع فراوانی نمونه‌های مورد پژوهش هر دو گروه برحسب جنسیت، وضعیت تأهل و وضعیت خوابگاه
گروه‌ها
متغیرهای دموگرافیک
روش تدریس TBL روش تدریس مرسوم p
تعداد درصد تعداد درصد
جنسیت مؤنث 23 100 12 7/85 062/0
مذکر 0 0 2 3/14
وضعیت تأهل مجرد 17 9/73 3 4/21 002/0
متأهل 6 1/26 11 6/78
وضعیت خوابگاه خوابگاهی 5 7/21 5 7/35 353/0
غیرخوابگاهی 18 3/78 9 3/64
 
میانگین نمره رضایتمندی دانشجویان گروه تدریس TBL، 4/13±2/84 و میانگین نمره رضایتمندی دانشجویان گروه تدریس مرسوم، 8/20±4/60 به دست آمد که بین این دو روش، اختلاف معنی‌داری وجود داشت (001/0>p).
 
جدول شماره 2: مقایسه میانگین گویه‌های رضایتمندی از روش تدریس در دو گروه TBL و روش مرسوم
گروه‌ها
سؤالات پرسشنامه
روش تدریس TBL روش تدریس مرسوم p
میانگین± انحراف معیار میانگین± انحراف معیار
زمان لازم برای یادگیری 1/1 ± 8/8 3/3±3/6 001/0>
شفاف و بدون ابهام بودن روش انتقال محتوای آموزشی 8/0±3/8 6/3±8/6 001/0>
سهولت دریافت پاسخ سؤالات 0/1±5/8 6/2±2/5 001/0>
در دسترس بودن مدرس برای کمک به دانشجو 1/1±3/8 7/3±2/6 001/0>
ایجاد انگیزه ناشی از شیوه آموزشی 1/0±0/9 9/2±3/5 001/0>
کیفیت اطلاعات فرا گرفته‌شده این واحد آموزشی 9/0±2/8 7/1±4/5 001/0>
برآورده شدن انتظارات یادگیری شما با شرکت 4/0±0/9 9/1±6/6 001/0>
صرف انرژی جهت شرکت در این روش 4/1±1/8 3/1±5/6 006/0=
زمان صرفه‌جویی‌شده در این روش آموزشی 3/1±4/7 1/1±8/5 006/0=
دوره آموزشی طی‌شده 7/0±1/8 7/2±8/5 001/0>
 
میانگین نمره آزمون فردی بین دو گروه براساس نتیجه آزمون من‌ویتنی، اختلاف معنی‌داری نشان داد (001/0>p). همچنین طبق این آزمون، اختلاف معنی‌داری در میانگین نمره پایان ترم دانشجویان گروه تدریس TBL و گروه تدریس روش مرسوم مشاهده گردید (001/0>p) (جدول شماره 3).
 
جدول شماره 3: مقایسه میانگین نمرات آزمون فردی، پایان ترم و نمره  شش ماه بعد از پایان ترم، در دو گروه TBL و روش مرسوم
گروه‌ها
نمرات آزمون‌ها
 روش تدریس TBL روش تدریس مرسوم p
میانگین±انحراف معیار میانگین±انحراف معیار
نمره آزمون فردی 7/2±2/17 4/3±8/16 031/0=
نمره آزمون پایان ترم 3/2±0/18 4/3±1/17 011/0=
نمره آزمون پس از 6 ماه 5/3±4/17 3/4±9/14 001/0>
 
بحث
در این مطالعه، میزان رضایتمندی دانشجویان از روش TBL در مقایسه با روش سخنرانی، به‌مراتب بیشتر بود. با توجه به اینکه روش تدریس TBL مبتنی بر یک محیط یادگیری فعال و مشارکتی بوده و روش تدریس دانشجومحور تلقی می‌گردد؛ لذا این موضوع منطقی به‌نظر می‌رسد. اگرچه روش سخنرانی از مزایای متعددی برخوردار است، اما با چالش‌هایی نظیر خسته کردن فراگیر، غیرفعال کردن فراگیر، کاهش اعتماد به نفس، عدم تحقق اصل فراگیری مستمر در طول زندگی، ماندگاری کم مطالب در ذهن فراگیر و ... روبرو است. شاید بتوان رضایت کمتر دانشجویان به این درس را به این موضوع نسبت داد (15،16). به‌نظر می‌رسد در روش‌های مرسوم نظیر سخنرانی، مدرس در کلاس از آزادی عمل و ابتکار چندانی برخوردار نبوده و بدون توجه به تفاوت‌های فردی، محتوایی یکسان را به روشی ثابت به همه فراگیران عرضه می‌کند که این امر برای فراگیر ناخوشایند و خسته‌کننده بوده و باعث می‌گردد دانشجو از محیط آموزش و کلاس چندان رضایت نداشته باشد و محیط کلاس برای وی بی‌روح و کسل‌‌کننده شود (17). اما روش تدریس TBL با توجه به ساختار آن که سعی می‌کند با ایجاد محیط یادگیری فعال، مشارکتی و تعاملی، به موضوعات حس همکاری، پرورش روحیه نقادی، تقویت قوه استدلال و ...، بپردازد؛ با این محدودیت روبرو نیست و غالباً به‌همین دلیل میزان مشارکت و نشاط دانشجویان در این روش بالا بوده و مورد استقبال آنان قرار می‌گیرد. در مطالعه Chung (18) و Mody (19)، دانشجویان این روش را لذت‌بخش دانسته‌اند و رضایتمندی خود را از تدریس این روش اعلام کرده‌اند. مطالعه Zgheib نیز نشان از نگرش و رضایت بالاتر دانشجویان از این روش در مقایه با روش سخنرانی داشت (20). همچنین در مطالعه Wiener، آموزش مبتنی بر TBL برای دانشجویان جذاب بوده است (21). در مطالعه واعظی، رضایت 90 درصدی از روش TBL در مقایسه با روش سخنرانی به دست آمد (12). به هر حال روش TBL که مبتنی بر چهار اصل اساسی تشکیل شده و هدف آن حفظ گروه‌ها، مسئول نگهداشتن دانشجویان در قبال کار فردی و گروهی، ارائه بازخوردهای به موقع و طراحی تکالیف تیمی در جهت تقویت یادگیری و توسعه تیم است می‌تواند در تأمین رضایت فراگیران، موقعیت مطلوبی را برای مدرسان فراهم کند.
در مطالعه حاضر نمرات به‌دست‌آمده با توجه به آزمون‌های فردی در طول ترم، نمره آزمون پایان ترم، همچنین آزمون 6 ماه بعد از پایان ترم، همگی حاکی از مطلوب بودن گروه روش تدریس TBL در مقایسه با گروه روش مرسوم است. در روش یادگیری مبتنی بر تیم به این دلیل که محتوای مورد نظر چند بار (پیشخوانی، پاسخگویی به سؤالات فردی، پاسخگویی به سؤالات گروهی توسط دانشجو، ارائه پاسخ‌های صحیح توسط استاد به همراه بحث بر روی هر سؤال، بحث گروهی در مورد سناریو) مرور می‌شود و به‌علاوه با ارائه سناریوی مرتبط و سؤالات آمادگی، بر عمق یادگیری تأکید دارد؛ لذا یادگیری که در پی آن اتفاق می‌افتد عمیق‌تر بوده و به‌همین دلیل شانس کسب نمره بالاتر بیشتر است. این روش با توجه به تعامل فرد با هم گروهی‌هایش و حل موفقیت‌آمیز مسائل در کنار آنان، سبب افزایش اعتماد به نفس شده و یادگیری را تسهیل می‌کند. از طرفی یادگیری در گروه، بهتر و آسان‌تر صورت می‌گیرد و سبب تغییر در علایق، بالا رفتن توانایی‌های ذهنی و افزایش توانایی کسب نمرات بهتر می‌‌شود. یادگیری زمانی بهتر صورت می‌گیرد که با فعال‌سازی و مشارکت بیشتر فراگیر در امر یادگیری همراه باشد؛ به‌همین دلیل روش تدریس TBL در این خصوص توصیه می‌‌گردد. هرچند که یادگیری گروهی، خود بر قاعده قابلیت‌های فردی استوار است، اما افزایش توانایی افراد نیز تا حدی به مشارکت آنها در تفکر و یادگیری گروهی وابسته است. یکی از علائم مشخص‌کننده یک روش تدریس مطلوب در کنار سایر عوامل موجود، پاسخگویی به سؤالات توسط دانشجویان است. هرچه روش تدریس مورد استفاده مناسب‌تر باشد، انتقال اطلاعات به فراگیران، تعمق مطالب در اذهان آنان، همچنین میزان یادگیری بهتر و بیشتر اتفاق می‌افتد و در مجموع، نحوه پاسخگویی به سؤالات امتحانات نیز بهتر صورت می‌گیرد. نتایج مطالعه حسن‌زاده نشان داد یادگیری به روش TBL عمیق‌تر است (22)، که این امر با توجه به پیشخوانی، پاسخگویی به سؤالات فردی، پاسخگویی به سؤالات گروهی، ارائه پاسخ‌های صحیح توسط مدرس، بحث گروهی درخصوص سناریو ارائه‌شده، منطقی به‌نظر می‌رسد. در مطالعه Wiener (21)، Abdelkhalek (23)،Thompson  (24) و جعفری (25) نیز در این راستا نتایجی مشابه گزارش شده است.
بنابراین، سخنرانی روشی مناسب جهت انتقال اطلاعات و دانش مبتنی بر سطح اول طبقه‌بندی بلوم است، اما شیوه‌ای مناسب جهت موضوعات دشوار، انتزاعی، کاربردی و مستلزم یادگیری طولانی‌مدت و دستیابی به سطوح بالای یادگیری نیست. تحقیقات نشان می‌دهند در روش‌های مرسوم آموزش، سرعت فراموش کردن مطالب به خاطر سپرده‌شده، سریع‌تر بوده و این مطالب زود فراموش می‌شوند (26،27) که در این مطالعه نیز این موضوع اثبات شد.
از مهم‌ترین محدودیت‌های مطالعه حاضر می‌توان به عدم امکان بهره‌گیری از تعداد نمونه‌های بیشتر با توجه به تعداد دانشجویان موجود و نیز نبود امکان همسان‌سازی نمونه‌ها در دو گروه اشاره کرد.
 
نتیجه‌گیری
نتایج پژوهش حاضر نشان داد استفاده از روش تدریس TBL، از موفقیت بیشتری در مقایسه با روش مرسوم در تأمین رضایتمندی دانشجویان برخوردار است و میزان یادگیری حاصله از آن نیز با توجه به نمرات آزمون فردی، آزمون پایان ترم و آزمون 6 ماه بعد از پایان ترم، بالاتر می‌باشد. لذا تعمق یادگیری به‌دست‌آمده از روش TBL در مقایسه با روش مرسوم قابل‌قبول است. در این خصوص، پیشنهاد می‌گردد روش TBL با سایر روش‌های آموزشی سنتی و حتی روش‌های تدریس نوین، از حیث رضایتمندی و یادگیری مقایسه شود.
 
تشکر و قدردانی
نویسندگان این مقاله برخود لازم می‌دانند از زحمات دانشجویان شرکت‌کننده در این مطالعه تقدیر و تشکر نمایند. همچنین از حسن توجه اعضای محترم گروه بهداشت عمومی و نیز همکاران محترم مرکز مطالعات و توسعه آموزش پزشکی دانشگاه علوم پزشکی بابت حمایت از این مطالعه قدردانی می‌گردد.
 
نوع مطالعه: مقاله پژوهشي | موضوع مقاله: آموزش پزشکی
دریافت: 1395/12/9 | پذیرش: 1397/4/19 | انتشار: 1397/6/24

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به مجله دانشگاه علوم پزشکی قم می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق
© 2026 CC BY-NC 4.0 | Qom University of Medical Sciences Journal

Designed & Developed by : Yektaweb