دوره 12، شماره 4 - ( تیر 1397 )                   جلد 12 شماره 4 صفحات 80-72 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Rezvan S, Besharati M, Khodadadpoor M, Matlabi M, Fathi A, Salimi A, et al . Self-Care Assessment of Patients with Hypertension in Qom City in 2016 (Iran) . Qom Univ Med Sci J 2018; 12 (4) :72-80
URL: http://journal.muq.ac.ir/article-1-1875-fa.html
رضوان سجاد، بشارتی مهسا، خدادادپور محسن، مطلبی محمد، فتحی اعظم، سلیمی امرالله، و همکاران.. ارزیابی خودمراقبتی بیماران مبتلا به فشارخون بالا در شهر قم، سال 1395. مجله دانشگاه علوم پزشکی قم. 1397; 12 (4) :72-80

URL: http://journal.muq.ac.ir/article-1-1875-fa.html


1- دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران ، rezvansajad@yahoo.com
2- دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران
3- دانشکده پزشکی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران.
4- گروه بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران.
5- گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران
6- گروه اطفال، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران.
7- گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران.
واژه‌های کلیدی: پرفشاری‌‌خون، خودمراقبتی، قم، ایران.
متن کامل [PDF 475 kb]   (1862 دریافت)     |   چکیده (HTML)  (86168 مشاهده)
متن کامل:   (2601 مشاهده)
مقدمه
پرفشاری خون، یک بیماری شایع بوده که اغلب بدون علامت و قابل‌درمان است. عدم درمان این بیماری، اغلب به عوارض مرگ‌بار منتهی می‌شود (1). با روند رو به افزایش میانگین سنی و میزان چاقی در جوامع، بروز پرفشاری خون در حال افزایش است. این روند نه تنها در کشورهای توسعه‌یافته، بلکه در کشورهای در حال توسعه نیز مشاهده می‌شود (2،3). عوامل محیطی و ژنتیکی ممکن است به تفاوت منطقه‌ای و نژادی فشارخون، همچنین شیوع پرفشاری خون کمک کند (4) بررسی‌های مختلف حاکی از افزایش چشمگیر در شیوع پرفشاری خون در خاورمیانه است (5،6). در ایران نیز شیوع فشارخون بالا در بزرگسالان، 35-25% گزارش شده است (7،8).
پرفشاری خون، دومین عامل خطری است که بیشترین بار بیماری به آن نسبت داده می‌شود. در سال 2000، بار قابل‌انتساب به پرفشاری خون، 4/4% (معادل 64 میلیون DALY) برآورد شد که این میزان برای سال‌های 2010 و 2020 به ترتیب 7/1% (معادل 25 میلیون DALY) و 9/1% (معادل 27 میلیون DALY) گزارش گردید (9). شیوع بالای پرفشاری خون در سراسر جهان و ایجاد عوارض جدی بر ارگان‌های بدن، این بیماری را به مشکل عمده بهداشتی تمامی جوامع تبدیل کرده است (9). در پی ایجاد فشارخون، کنترل فشارخون بالا از اهمیت خاصی برخوردار است تا شانس ایجاد عوارض به‌واسطه فشارخون به حداقل برسد. باوجود اینکه پیشگیری و درمان پرفشاری خون مورد توجه قرار گرفته و راهکارهای مشخصی برای درمان آن ارائه شده (10،11) که می‌توان به در دسترس بودن بیش از 100 نوع داروی متفاوت فشارخون که کارایی همگی به اثبات رسیده اشاره کرد، اما همچنان آمار گزارش‌شده در این زمینه، ناامید‌کننده است (12)؛ به‌طوری‌که میزان موفقیت برای کنترل فشارخون در آمریکا تنها 27% گزارش شده و در انگلستان، فرانسه و آلمان این میزان کمتر از مقدار فوق بوده است (13). گزارش‌ها پزشکی نشان می‌دهد شکست در کنترل فشارخون، ریشه در عدم تمکین و تبعیت از دستورات تیم درمانی دارد (14). در بیشتر تحقیقات به بررسی در مورد تمکین دارویی پرداخته شده و یافته‌ها در مورد فرآیند تصمیم‌گیری در زمینه خودمراقبتی فشارخون توسط بیمار بسیار ناچیز است (13). بدیهی است کنترل فشارخون به درجه معینی از خودمراقبتی نیاز دارد. فرآیند خودمراقبتی شامل: کنترل منظم فشارخون، کاهش نمک مصرفی، مصرف نکردن سیگار، انجام ورزش، دوری از فشارهای روحی و روانی، تغذیه سالم و کاهش وزن می‌باشد.
مطالعات زیادی نشان داده‌اند پرفشاری خون، حاصل عملکرد متغیرهایی نظیر کشیدن سیگار، مصرف بالای نمک، عدم تحرک جسمانی به میزان کافی، تنش، چاقی و مصرف بالای چربی‌های اشباع‌شده است (15). در همین راستا، در مطالعه ای مروری، داده‌های حاصل از آنالیزهای آماری با بهره‌گیری از نتایج مطالعات پیشین نشان داد مداخلات خودتنظیمی بیماری پرفشاری خون بسیار سودمند است، به‌طوری‌که در نتیجه خودتنظیمی، فشارخون سیستولیکی 5 میلی‌متر جیوه و فشارخون دیاستولیکی به میزان 4/3 میلی‌متر جیوه کاهش می‌یابد (16). با این وجود، مطالعات جامعی درخصوص وضعیت انجام رفتارهای خودتنظیمی فشارخون در مبتلایان به پرفشاری خون با در نظر گرفتن عوامل تأثیر‌گذار بر این مسئله در کشور انجام نشده است. با توجه به اهمیت شناخت وضعیت انجام رفتارهای خودتنظیمی فشارخون جهت طراحی مداخلات آموزشی مؤثر، این مطالعه با هدف ارزیابی خودمراقبتی بیماران مبتلا به فشارخون بالا در شهر قم صورت گرفت.

روش بررسی
این مطالعه به روش توصیفی - تحلیلی (مقطعی) بر روی تمامی بیماران مبتلا به فشارخون بالای شهر قم در سال 1395 انجام شد. 315 بیمار مبتلا به فشارخون بالا (فشارخون سیستولی، ۱۴۰ میلی‌متر جیوه یا بالاتر و فشارخون دیاستولی، ۹۰ میلی‌متر جیوه یا بالاتر) مراجعه‌کننده به مراکز سلامت شهر قم در مطالعه شرکت کردند. روش نمونه‌گیری به‌صورت چند مرحله‌ای بود؛ بدین منظور شهر قم برحسب مناطق جغرافیایی به 6 منطقه تقسیم و به‌طور تصادفی، 3 منطقه انتخاب شدند. سپس از هر منطقه، 3 مرکز سلامت به‌صورت تصادفی انتخاب گردید. با مراجعه به مراکز سلامت برگزیده، از بیماران مبتلا به فشارخون بالا که در سامانه سیب مراکز ثبت شده بودند، به‌صورت در دسترس دعوت به همکاری به عمل آمد.
معیارهای ورود به مطالعه شامل: ابتلا به فشارخون بالای اولیه، سن بین 60-30 سال و تحت درمان دارویی بود.
بیماران مبتلا به فشارخون بالای ثانویه، سن بیشتر از 60 سال و کمتر از 20 سال، همچنین بیماران مبتلا به سایر بیماری‌ها (دیابت، بیماری‌های قلبی - عروقی) از مطالعه حذف شدند.
ابزار گردآوری اطلاعات در این پژوهش شامل: سؤالات مربوط به مشخصات دموگرافیک و نیز سؤالات خودمراقبتی درخصوص فشارخون بالا بود. سؤالات مشخصات دموگرافیک شامل: سن، جنس، میزان تحصیلات، سابقه بیماری در خانواده بود. سؤالات خودمراقبتی به‌صورت محقق‌ساخته طراحی‌شده و شامل 10 آیتم بود که هر آیتم یک فعالیت خودمراقبتی را برحسب انجام آن در طی یک‌هفته بررسی می‌کرد. به هرگویه برحسب انجام آن در طی هفته، امتیاز 7-0 تعلق می‌گرفت؛ لذا دامنه اکتساب پرسشنامه بین70- 0 نمره بود. جهت توصیف نمرات، کسب نمره بین 3/23-0 به‌عنوان خودمراقبتی ضعیف، نمره بین 6/46-3/23 خودمراقبتی متوسط و نمره بین 70-6/46 به‌عنوان خودمراقبتی مطلوب در نظر گرفته شد.
تکمیل پرسشنامه از طریق مصاحبه سازمان‌یافته توسط مصاحبه‌گر آموزش‌دیده صورت گرفت. پرسشنامه اولیه (مشتمل بر 15 سؤال) بعد از تهیه بانک سؤالات و بررسی روایی صوری و محتوایی آن از سوی پانل متخصصان شامل: 6 نفر از اعضای هیأت علمی دانشگاه، به 10 سؤال تقلیل یافت. جهت پایایی پرسشنامه از روش همسانی درونی استفاده شد و در مرحله پایلوت با شرکت 25 نفر از بیماران مبتلا به فشارخون بالا (مشابه نمونه‌های پژوهش) ضریب آلفای کرونباخ، 76/0 به دست آمد.
نمونه‌ها با اطلاع از اهداف مطالعه و با رضایت کامل در مطالعه شرکت کردند و پرسشنامه‌ها بدون درج مشخصات فردی جمع‌آوری شد.
داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS نسخه 19، آزمون‌های تی مستقل، واریانس، آزمون تعقیبی دانکن و ضریب همبستگی پیرسون تحلیل شدند. سطح معنی‌داری، کمتر از 05/0 در نظر گرفته شد.
 
یافته‌ها
میانگین سن نمونه‌های مورد بررسی، 30/10±59/53 سال بود. 8/64% نمونه‌ها (204 نفر) مؤنث و 8/89% (283 نفر) متأهل بودند. بیشتر نمونه‌ها، 8/30% (97 نفر) دارای تحصیلات ابتدایی و 33% (104 نفر) خانه‌دار بودند. میانگین مدت ابتلا به فشارخون بالا، 57/6±54/7 سال برآورد شد.
جدول شماره 1 جزئیات کامل مشخصات فردی نمونه‌ها را نشان می‌دهد.
 
جدول شماره 1: توزیع فراوانی نمونه‌های مورد بررسی برحسب جنس، وضعیت تأهل، تحصیلی و شغل
مشخصات فردی تعداد درصد
جنس مذکر 111 2/35%
مؤنث 204 8/64%
وضعیت تأهل مجرد 32 2/10%
متأهل 283 8/89%
وضعیت تحصیلی ابتدایی 97 8/30%
راهنمایی 52 5/16%
متوسطه 55 5/17%
دانشگاهی 90 6/28%
حوزوی 21 7/6%
شغل کارمند 84 7/26%
کشاورز 11 5/3%
خانه دار 104 33%
آزاد 70 2/22%
بازنشسته 46 6/14%
4/65% (206 نفر) دارای سابقه خانوادگی ابتلا به فشارخون بالا بودند. همچنین 5/22% (71 نفر) نمونه‌ها سابقه دریافت برنامه آموزشی را داشتند و مابقی این موضوع را گزارش نکردند.
جدول شماره 2 نتایج گویه‌های خودمراقبتی را برحسب روزهای هفته نشان می‌دهد.
جدول شماره 2: توزیع فراوانی وضعیت خودمراقبتی نمونه‌های مورد بررسی بر حسب ایام هفته
آیتم‌های خودمراقبتی 0 1 2 3 4 5 6 7
درصد (تعداد) درصد (تعداد) درصد (تعداد) درصد (تعداد) درصد (تعداد) درصد (تعداد) درصد (تعداد) درصد (تعداد)
حذف نمک از غذا (16) 1/5% (32) 2/10% (119) 8/37% (50) 9/15% (35) 1/11% (26) 3/8% (21) 7/6% (16) 1/5%
پیروی از برنامه تغذیه سالم (4) 3/1% (9) 9/2% (3) 1% (23) 3/7% (73) 2/23% (84) 7/26% (82) 26% (37) 7/11%
مصرف میوه‌ها و سبزیجات (14) 4/4% (25) 9/7% (42) 3/13% (82) 26% (40) 7/12% (65) 6/20% (31) 8/9% (16) 1/5%
مصرف روغن نباتی جامد (227) 1/72% (56) 8/17% (25) 7/7% (7) 2/2% (0) 0% (0) 0% (0) 0% (0) 0%
فعالیت ورزشی (88) 9/27% (40) 7/12% (58) 4/18% (73) 2/23% (9) 9/2% (25) 9/7% (9) 9/2% (13) 1/4%
چک‌کردن فشار خون (130) 3/41% (158) 2/50% (14) 4/4% (6) 9/1% (4) 3/1% (3) 1% (0) 0% (0) 0%
مصرف به موقع داروها (13) 1/4% (11) 5/3% (21) 7/6% (31) 8/9% (57) 1/18% (72) 9/22% (58) 4/18% (52) 5/16%
دور بودن از فشارهای عصبی (7) 2/2% (20) 3/6% (82) 26% (69) 9/21% (58) 4/18% (41) 13% (30) 5/9% (8) 5/2%
دور بودن از دود سیگار (43) 7/13% (2) 6/0% (15) 8/4% (18) 7/5% (36) 4/11% (50) 9/15% (49) 6/15% (102) 4/32%
مصرف غذاهای آماده (16) 1/5% (32) 2/10% (119) 8/37% (50) 9/15% (35) 1/11% (26) 3/8% (21) 7/6% (16) 1/5%
 
میانگین نمره خودمراقبتی در این مطالعه، 15/8±33/28 نمره با حداقل و حداکثر 14 و 63 نمره بود، به‌طوری‌که 9/27% نمونه‌ها (88 نفر) در وضعیت خودمراقبتی ضعیف، 6/68% (216 نفر) در وضعیت خودمراقبتی متوسط و 5/3% (11 نفر) در وضعیت خودمراقبتی مطلوب قرار داشتند.
وضعیت خودمراقبتی برحسب جنس (943/0=p) و وضعیت تأهل، تفاوت معنی‌داری نداشت (161/0=p)، اما خودمراقبتی برحسب میزان تحصیلات (001/0>p)، همچنین شغل، تفاوت معنی‌داری را نشان داد (007/0=p). براساس آزمون تعقیبی دانکن، میانگین نمره خودمراقبتی بیماران دارای تحصیلات دانشگاهی و متوسطه به‌طور معنی‌داری بیشتر از سایر گروه‌ها بود. همچنین میانگین نمره خودمراقبتی بیماران کارمند و نیز خانه‌دار، به‌طور معنی‌داری بیشتر از سایر گروه‌های شغلی گزارش شد (جدول شماره 3).
 
جدول شماره 3: مقایسه میانگین ± انحراف معیار خودمراقبتی نمونه‌های مورد بررسی بر حسب جنس، وضعیت تأهل، تحصیلات و شغل
متغیر میانگین± انحراف معیار p
جنس مذکر 34/9±37/28 943/0=p
مؤنث 45/7 ±30/28
وضعیت تأهل مجرد 22/8 ± 13/28 161/0=p
متأهل 40/7± 12/30
تحصیلات ابتدایی 93/8± 97/27 001/0>p
راهنمایی 39/4± 21/24
متوسطه 92/9± 29/30
دانشگاهی 43/6± 28/31
حوزوی 52/5 ± 38/22
شغل کارمند 23/6± 45/30 007/0=p
کشاورز 26/6 ± 54/26
آزاد 68/9± 32/26
خانه دار 64/8± 04/29
بازنشسته 95/6 ± 32/26
سابقه خانوادگی فشارخون بالا بلی 37/6± 15/32 032/0=p
خیر 90/9± 51/24
سابقه دریافت برنامه آموزشی بلی 57/5± 82/33 027/0=p
خیر 85/8± 84/22
 
ضریب همبستگی پیرسون، همبستگی معکوس معنی‌داری بین سن و خودمراقبتی نشان داد (273/0-=r و 001/0>p). همچنین طبق این آزمون، بین مدت ابتلا به فشارخون بالا و خودمراقبتی، همبستگی معکوس معنی‌داری وجود داشت (278/0-=r و 041/0=p).
 
بحث
در جوامع امروزی، فشارخون بالا یک خطر بزرگ محسوب شده و یکی از مهم‌ترین مشکلات بهداشتی درمانی است. وضعیت میانگین نمره خودمراقبتی در این مطالعه نشان داد این نمره کمتر از متوسط بوده است، به‌طوری‌که حدود یک‌سوم نمونه‌ها خودمراقبتی ضعیفی داشتند و بیش از نیمی از ایشان، وضعیت خودمراقبتی متوسطی گزارش کردند. این یافته‌ها با نتایج مطالعه Newell و همکاران (17) که میزان رفتارهای خودتنظیمی را در مبتلایان به پرفشاری خون در حد متوسط و رو به ضعیف گزارش کردند، همخوانی داشت. همچنین دلاوری و همکاران (18) در مطالعه‌ای درباره وضعیت رفتارهای خودمراقبتی فشارخون بالا، میزان این رفتارها را در حد نامطلوبی گزارش کردند. فولادوندی و همکاران (19) در مطالعه خود وضعیت نامطلوب انجام رفتارهای خودمراقبتی فشارخون بالا در بین بیماران شهرستان بم را نشان دادند. در دیگر مطالعات نیز میزان انجام رفتارهای خودمراقبتی فشارخون در سطح ضعیف و متوسطی گزارش شده است (22-20). لازم به ذکر است خودمراقبتی ناکافی، چالشی مهم در بیماران مبتلا به بیماری‌های مزمن، به‌ویژه بیماران مبتلا به فشارخون بالا بوده که درصورت پیروی نکردن از برنامه‌های درمانی، این بیماران گرفتار عواقب وخیم آن همچون عود و پیشرفت ناتوان‌کننده این بیماری‌ها شده و به درمان‌های فوری و بستری شدن در بیمارستان نیاز پیدا خواهند کرد و عوارضی همچون سکته مغزی، آترواسکلروزیس، سکته قلبی و نارسایی آنان را تهدید خواهد کرد. در مطالعه حاضر برحسب جنس و وضعیت تأهل، وضعیت خودمراقبتی تفاوت معنی‌داری نداشت. مشابه این موضوع را می‌توان در پژوهش بایرامی و همکاران (23) مشاهده کرد؛ البته در برخی مطالعات نظیر مطالعه براتی و همکاران (24) نیز میزان خودمراقبتی در مردان و متأهل‌ها بیشتر بوده است.
در این مطالعه خودمراقبتی برحسب میزان تحصیلات، تفاوت معنی‌داری را نشان داد؛ به‌طوری‌که میانگین نمره خودمراقبتی بیماران دارای تحصیلات دانشگاهی و متوسطه، به‌طور معنی‌داری بیشتر از سایر گروه‌ها بود. نتایج مطالعه براتی و همکاران (24) نیز نشان داد بین سطح تحصیلات و انجام رفتارهای خودتنظیمی فشارخون، رابطه معنی‌داری وجود دارد؛ به‌طوری‌که افراد دارای تحصیلات بالاتر، از وضعیت بهتری در رابطه با این رفتارها برخوردارند، این یافته با نتایج مطالعات انجام‌شده در رابطه با رفتارهای خودمراقبتی بیماری‌های غیرواگیر، از آن‌جمله فشارخون، دیابت و بیماری‌های قلبی - عروقی همخوانی داشت. به‌نظر می‌رسد افزایش میزان سواد در آزمودنی‌ها، سپردن نقش‌های مهم‌تر به آنها و بالطبع پذیرفتن مسئولیت‌های مهم‌تر و وسیع‌تر از طرف آنها در گستره اجتماع، موجب افزایش خودکارآمدی و بالطبع آن بهبود وضعیت رفتارهای مرتبط با سلامت خواهد شد. Rockwell در این زمینه بیان می‌کند بیماران دارای تحصیلات بالاتر، قدرت قضاوت و تصمیم‌گیری بهتری برای انجام رفتارهای خودمراقبتی دارند (25). در مطالعه حاضر، میانگین نمره خودمراقبتی بیماران کارمند، همچنین خانه‌دار، به‌طور معنی‌داری بیشتر از سایر گروه‌های شغلی بود. شاید تحصیلات و زمان کافی برای انجام مراقبت از خود در بین کارمندان و خانه‌دارها دلایل این امر باشد، همچنین بین سن و مدت ابتلا به فشارخون بالا با خودمراقبتی، همبستگی معکوس معنی‌داری وجود داشت که به‌نظر می‌رسد بیماری مزمن فشارخون، توان بیماران را برای تبعیت و پیروی از توصیه‌های کارکنان بهداشتی درمانی و نیز مراقبت از خود در گذر زمان تحلیل داده و درمقابل بیماری تسلیم می‌شوند. برخی مطالعات نشان داده‌اند درک از بیماری می‌تواند سلامت روانی و توانایی فرد را در تطابق با بیماری تحت تأثیر قرار دهد. این ادراک از بیماری در هدایت شیوه‌های سازگاری و رفتارهای خاص مرتبط با بیماری مانند تبعیت از درمان و خودمراقبتی دارای اهمیت فراوانی است (26). در این بین، سن و مدت ابتلا به بیماری می‌تواند در ادراک بیماران، به‌منظور خودمراقبتی اختلال ایجاد کند.
نتایج نشان داد خودمراقبتی در بین بیمارانی‌که سابقه خانوادگی ابتلا به فشارخون بالا دارند بیشتر است. با توجه به اینکه فشارخون بالا تمایل به بروز خوشه‌ای در خانواده‌ها دارد؛ لذا با درگیر شدن سایر اعضای خانواده، احتمال افزایش سطح دانش افراد خانواده نسبت به بیماری و کنترل آن افزایش می‌یابد. مشابه این نتیجه را می‌توان در مطالعه روحی بلسی و همکاران (27) مشاهده کرد. همچنین در مطالعه حاضر، بیمارانی‌که سابقه دریافت برنامه‌های آموزشی درخصوص بیماری را داشتند، از وضعیت خودمراقبتی به مراتب بهتری برخوردار بودند که به‌نظر می‌رسد اگر چه وضعیت خودمراقبتی بیماران در حد مطلوبی نبوده، اما بیمارانی‌که پیشتر در برنامه‌های آموزشی در این زمینه شرکت کرده بودند برنامه‌های مراقبت از خود را در مقابل بیماری فشارخون بالا به شکل مناسب‌تری دنبال می‌کرده‌اند. بنابراین شرکت در جلسات آموزشی خودمراقبتی، علاوه بر ارتقای سطح آگاهی و بهبود وضعیت نگرش بیماران می‌تواند موجب حساس‌شدن ایشان در زمینه خودمراقبتی و کنترل عوارض بیماری شود. مشابه این موضوع را می‌توان در مطالعات شاه‌بداغی و همکاران (28) و نعیمی و همکاران (29) نیز مشاهده کرد.
نتایج نشان داد در بین فعالیت‌های خودمراقبتی، پرهیز مصرف روغن نباتی جامد، وضعیت مطلوب‌تری را داشته است؛ به‌طوری‌که هیچ بیماری میزان مصرف این نوع روغن را بیش از 3 روز در هفته گزارش نکرد. البته سیاست جایگزینی روغن‌های مایع نزدیک به دو دهه است که در کشور اجرایی شده و این امر ناشی از آگاه شدن بیماران از خطرات مصرف طولانی روغن‌های جامد و دسترسی آسان به روغن‌های مایع است. مشابه این نتایج را می‌توان در مطالعات بایرامی (23) و مهرابیان (30) مشاهده کرد. درخصوص مصرف نمک و حذف آن از برنامه غذایی در بیماران مبتلا به فشارخون بالا نیز نتایج نشان داد تنها حدود 5% موفق به حذف آن در کل ایام هفته شده‌اند. عدم موفق حذف نمک در برخی مطالعات داخلی نیز گزارش شده است (26). به‌نظر می‌رسد با توجه به تعریف ذائقه افراد از دوران کودکی و تداوم طولانی‌مدت مصرف غذا با طعم نمکین در شرایط ابتلا به بیماری‌ها، به‌خصوص بیماری‌های مزمن نظیر پرفشاری خون به دلیل فرهنگ غذایی، حذف آن از برنامه غذایی و انجام خودمراقبتی در این خصوص با مشکلات فراوانی همراه است.
در این مطالعه با توجه به اینکه برنامه‌های مراقبت از خود توسط واحدهای مورد پژوهش در منزل انجام شد و به‌طور مستقیم توسط تیم تحقیق مشاهده نشد و پرسشنامه مراقبت از خود، با توجه به گفته‌ها تکمیل گردید؛ لذا این مسئله بر نتایج پژوهش تأثیر گذاشت که خارج از کنترل بود.
 
نتیجه‌گیری
نتایج مطالعه حاضر نشان داد وضعیت رفتارهای خودمراقبتی فشارخون در بین مبتلایان به پرفشاری خون، وضعیت مناسبی ندارد. از آنجا که انجام رفتارهای خودمراقبتی برای بیماران دارای فشارخون بالا، یک نیاز اساسی و ویژه در طول عمر به‌حساب می‌آید؛ بنابراین لازم است در برنامه‌های آموزشی با درنظرگرفتن مسئله فوق بر شدت و جدیت این رفتارها و عوارض احتمالی انجام نشدن آنها برای فرد تأکید گردد. همچنین در این خصوص فعال‌تر و توانمندتر ساختن واحدهای آموزشی با توانمندسازی کادر بهداشتی - درمانی از طریق برگزاری دوره‌های بازآموزی در جهت برگزاری کلاس‌های منظم و هدفمند آموزشی برای بیماران توصیه می‌گردد.

References:
 
  1. Braunwald E, Fauci AS, Kasper DL, Hauser SL, Longo DL, Jameson JL. Harrison's principles of internal medicine. 15th ed. New York: McGraw Hill; 2005. p. 725-46.
 
  1. Mann D, Zipes D, Libby P, Bonow R. Braunwald heart diseases. 7th ed. London: Saunders WB; 2005. P. 959-95.
 
  1.  Yang SO, Jeong GH, Kim SJ, Lee SH. Correlates of self-care behaviors among low-income elderly women with hypertension in South Korea. J Obstet Gynecol Neonatal Nurs 2014;43(1):97-106. PubMed
 
  1. Motlagh FZ, Reza Chaman R, Sadeghi E, Eslami AA. Self-Care behaviors and related factors in hypertensive patients. Iran Red Crescent Med J 2016;18(6):e35805. PubMed
 
  1. Lacruz ME, Kluttig A, Hartwig S, Loer M, Tiller D, Greiser KH, et al. Prevalence and Incidence of Hypertension in the General Adult Population: Results of the CARLA-Cohort Study. Medicine (Baltimore) 2015;94(22):e952. PubMed
 
  1. Namayandeh Sm, Sadr S, Rafiei M, Modares mosadegh M, Rajaefard M. Hypertension in Iranian urban population, epidemiology, awareness, treatment and control. Iranian J Pub Health 2011;40(3):63-70. [Full Text in Persian] Link
 
  1. Haghdoost A, Sadeghirad B, Rezazadehkermani M. Epidemiology and heterogeneity of hypertension in Iran: a systematic review. Arch Iran Med 2008;11(4):444-52. PubMed
 
  1. Kamran A, Azad Bakht L, Sharifirad G, Mirkarimi K, Iranpur S. Relationship between illness perceptions and nutritional knowledge with eating behaviors among Ardabil rural hypertensive patients. J Health Sys Res 2014;10(2). [Full Text in Persian] Link
 
  1. Maftoon F, Farzadi F, Aeenparast A, Montazeri A, Mohammad K, Pileroudi S, et al. Evaluation of national program on prevention and control of hypertension: Study Protocol Adv BioRes 2016;7(3):15-20. Link
 
  1. Dabghmanesh MH, Mostafavi H, Zare N. Blood pressure levels, risk factors and hypertension control status in adult. J Hormozghan Univ Med Sci 2007;11(1):41-49. [Full Text in Persian] Link
 
  1. Chobanian AV, Bakris Gl, Black HR, Cushman WC, GreenLA, lzzo JR, et al. The seventh report of the joint national committee on prevention, detection, evaluation, and treatment of high blood pressure: The JNC 7 report. JAMA 2003;289(19):2560-72. PubMed
 
  1. Dhar L, Dantas J, Ali M. A systematic review of factors influencing medication adherence to hypertension treatment in developing countries. Open J Epeidemol 2017;7(3):211-50. Link
 
  1. Baghiyani Moghaddam MH, Ayvazi S, Mazloomi Mahmoodabad SS, Fallahzadeh H. Factors in relation with self- regulation of hypertension, based on the model of goal directed behavior in Yazd city. J Med Life 2011;4(1):30–35. PubMed
 
  1. Chia YC, Ching SM. Prevalence and predictors of resistant hypertension in a primary care setting: a cross-sectional study. BMC Fam Pract 2014;15:131. PubMed
 
  1. Khosravi A, Ansari R, Shirani Sh, Baghaei AM. The causes of failure to control hypertension in population aged over 65. J Qazvin Univ Med Sci 2005;9(35):8-10. [ Full Text in Persian] Link
 
  1. Smith ML, Ory MG, Ahn S, Kulinski KP, Jiang L, Horel S, et al. National dissemination of chronic disease self-management education programs: an incremental examination of delivery characteristics. Front Public Health 2014;2:227. PubMed
 
  1. Newell M, modeste N, Marshak HH, Wilson C. Health beliefs and the prevention of hypertension in a black population living in London. Ethn Dis 2009;19(1):35-41. PubMed
 
  1. Delavari AR, Hori N, Alikhani S, Gouya MM, Mahdavi AR, Hosseini SM, et al. Prevalence of hypertension in Iranian urban and rural populations aged over 20 years in 2004. J Mazandaran Univ Med Sci 2007;17(58):79-86. [ Full Text in Persian] Link
 
  1. Fuladvandi M, Safarpour H, Malekyan L, Moayedi S, Mahani MA, Salimi E. The Survey of self-regulation behaviors and related factors in elderly with hypertension in south-east of Iran. Health 2017;9(4):592-600. Link
 
  1. Hazavehei MM, Dashti S, Moeini B, Faradmal J, Shahrabadi R. Factors related to self-care behaviors in hypertensive individuals based on Health Belief Model. Koomesh 2015;17(1):37-44. [Full Text in Persian] Link
 
  1. Khosravi A, Pourheidar B, Roohafza H, Moezzi M, Mousavi M, Hajiannejad A, et al. Evaluating factors associated with uncontrolled hypertension: Isfahan cohort study, Iran. ARYA Atheroscle 2014;10(6):311-8. PubMed
 
  1. Vazini H, Barati M. The health belief model and self-care behaviors among type 2 diabetic patients. Iran J Diab Obes( Shahid Sadougi Univ Med Sci) 2014;6(3);107-13. [Full Text in Persian] Link
 
  1. Bairami S, Fathi Y, Mohammadinasab S, Barati M, Mohammadi Y. Relationship between Self-care Behaviors and Quality of Life among hypertensive patients visiting comprehensive Health Centers in Hamadan, Iran. J Educ Community Health 2017;4(1):20-27. [ Full Text in Persian] Link
 
  1. Barati M, Darabi D, Moghimbeigi A, Afsar A. Self-regulation behaviors of hypertension and related factors among hypertensive patients. J Fasa Univ Med Sci 2011;1(3):116-22. [Full Text in Persian] Link
 
  1. Rockwell JM, Riegel B. Predictor of self-care in persons with heart failure. Heart Lung 2001;30(1):18-25. PubMed
 
  1. Noori R, Alami A, Delshad Noghabi A. Effect of family-centered empowerment model on quality of life in patients with hypertension. J Mazandaran Univ Med Sci 2015;25(127):100-7. [ Full Text in Persian] Link
 
  1. Rouhi Balasi L, Paryad E, Kazemnezhad Leili E, Booraki S, SadeghiMeibodi A, Nassiri Sheikhani N. Study status of care adherence and its related factors in patients undergoing. J Holist Nurs Midwifery 2015;25(3):34-45. [Full Text in Persian] Link
 
  1. Shahbodaghi Z, Borhani F, Rayani M. The effects of salf-care program on blood pressure of patients with diabetes. Medl-Surg Nurs J 2014;3(3):169-63. [Full Text in Persian] Link
 
  1. Naeimi E, Malekzadeh J, Hadinia A, Sharifi B, Mosavizadeh A. Assessment of knowledge and practice of hypertension patients in Boyer Ahmad City. Armaghan-e-Danesh 2011;16(5):302-9. [Full Text in Persian] Link
 
  1. Mehrabian F, Farmanbar R, Mahdavi Roshan M, Omidi S, Aghebati R. Investigating the Status of Blood Pressure and Its Related Factors in Individuals with Hypertension Visiting Urban and Rural Health Centers in Rasht City. J Health ( Ardebil Univ Med Sci) 2017;8(3):328-35. [Full Text in Persian] Link
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
نوع مطالعه: مقاله پژوهشي | موضوع مقاله: بهداشت عمومی
دریافت: 1396/7/24 | پذیرش: 1397/1/27 | انتشار: 1397/3/25

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به مجله دانشگاه علوم پزشکی قم می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق
© 2024 CC BY-NC 4.0 | Qom University of Medical Sciences Journal

Designed & Developed by : Yektaweb