دوره 19، شماره 1 - ( 1-1404 )
جلد 19 شماره 1 صفحات 23-11 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Research code: IR.MUQ.REC.1402.044
Ethics code: IR.MUQ.REC.1402.044
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Jafari S, Abedini Z, Babaii A, Khoramirad A. Missed Nursing Care and the Related Factors Among the Emergency Department Nurses of Hospitals in Qom, Iran. Qom Univ Med Sci J 2025; 19 (1) : 278.3
URL: http://journal.muq.ac.ir/article-1-4093-fa.html
URL: http://journal.muq.ac.ir/article-1-4093-fa.html
جعفری سمیه، عابدینی زهرا، بابایی عطیه، خرمی‌راد اشرف. بررسی مراقبت‌های ازدست‌رفته پرستاری و عوامل فردی و سازمانی مرتبط در بخش‌های اورژانس بیمارستان‌های شهر قم. مجله دانشگاه علوم پزشکی قم. 1404; 19 (1) :11-23
سمیه جعفری1 
، زهرا عابدینی2 ، عطیه بابایی2 ، اشرف خرمی‌راد*3
، زهرا عابدینی2 ، عطیه بابایی2 ، اشرف خرمی‌راد*3
1- کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران
2- گروه پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران
3- گروه پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران ،parsian_ins_kh@yahoo.com
2- گروه پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران
3- گروه پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران ،
متن کامل [PDF 4343 kb]
(305 دریافت)
| چکیده (HTML) (1034 مشاهده)
متن کامل: (340 مشاهده)
مقدمه
حرفه پرستاری به دلایل مختلف، استرس‌زاست. مواجهه دائم با بیماران و مشاهده درد و رنج آن‌ها، مسئول جان و سلامت انسان‌ها بودن، انجام فرایندهای پیچیده بالینی، مواجهه با بیماران در حال احتضار، برخورد با موقعیت‌های اضطراری وغیرقابل‌پیش‌بینی و نوبت کاری در گردش، ازجمله عوامل تنش‌زا در حرفه پرستاری است [1]. دراین‌میان، شلوغی و مراجعات فراوان به بخش اورژانس، وضعیت حاد بیماران و نیاز به ارائه مراقبت ویژه، مواجهه با بیماران و همراهان مضطرب آن‌ها، مراقبان پراسترس، احتمال وقوع خشونت علیه کارکنان، بی‌نظمی موجود در این بخش‌ها، موقعیت‌های غیرقابل پیش‌بینی، کمبود کنترل و چارچوب زمانی محدود برای ارزیابی تأثیر مداخلات درمانی؛ بخش‌های اورژانس را تبدیل به محیط کاری پر استرس کرده است [2، 3] و لذا پرستاران شاغل در بخش‌های اورژانس نسبت به سایرگروه‌های پرستاری، در معرض حجم بالایی از استرس قرار دارند. استرس بالای پرستاری در بخش اورژانس، عوارض متعددی ازجمله غیبت‌های مکرر از کار، تمایل به ترک خدمت، کاهش بازده کاری، کاهش خلاقیت، ناسازگاری با همکاران، کاهش رضایت شغلی، کاهش کیفیت مراقبت از بیماران، کاهش توان حل مسئله و تصمیم‌گیری صحیح و به‌موقع، کاهش تعهدحرفه‌ای، احساس بی‌کفایتی، افسردگی، کاهش ارزش‌های شغلی، بیزاری و خستگی از کار و فرسودگی شغلی را موجب می‌گردد [4، 5]. بنابراین به نظر می‌رسد تحت تأثیر شرایط خاص و پر استرس بخش‌های اورژانس، احتمال وقوع مراقبت‌های ازدست‌رفته زیاد باشد.
مطالعات قبلی نشان داده‌اند در بخش‌های اورژانس به‌علت ازدحام بیش از حد، کمبود نیروی انسانی و زمان انتظار طولانی، ممکن است مراقبت ناکافی و کاهش کیفیت مراقبت‌ها رخ دهد. مراقبت ازدست‌رفته، به معنای حذف یا تأخیر در انجام هر جنبه‌ای از مراقبت موردنیاز بیمار(چه قسمتی از مراقبت و چه کل آن است) [6].
در کشورهای مختلف جهان، موضوع مراقبت‌های ازدسته‌رفته، تحت عناوین متفاوتی نظیر مراقبت پرستاری ازدست‌رفته و یا مراقبت انجام‌نشده، مراقبت ناتمام یا فراموش‌شده و یا مراقبت ناقص تحت مطالعه قرار گرفته است. این مطالعات به چندین عامل مرتبط با مراقبت‌های ازدسته‌رفته پرستاری از قبیل ویژگی‌های بیمارستان، بخش و کارکنان و همچنین کار گروهی پرستاری اشاره کرده‌اند. همچنین محیط کار پرستاران با کیفیت مراقبت، میزان مرگ‌ومیر، مراقبت فردی و مراقبت پرستاری ازدست‌رفته مرتبط بوده است [7]. درحال‌حاضر مراقبت ازدست‌رفته به یک نگرانی درحال رشد در سطح بین‌المللی تبدیل شده که به‌عنوان یک تهدید مشترک برای کیفیت و ایمنی، تأثیر منفی بر کیفیت مراقبت داشته و به عوارض جانبی منجر می‌شود [8].
دراین‌میان احتمال بروز مراقبت پرستاری ازدست‌رفته در بخش‌های اورژانس به‌دلیل سیستم‌های کاری پیچیده و چالش برانگیز این بخش زیاد است [9، 10]. مطالعات محدودی در زمینه مراقبت ازدست‌رفته در پرستاران بخش‌های اوژانس در ایران انجام شده است و بررسی‌های بیشتر در زمینه آسیب‌شناسی مراقبت‌های ازدست‌رفته و متغیرهای اثرگذار ضروری به نظر می‌رسد. ازآنجاکه پرستاران اورژانس بیش از سایر کارکنان سلامت در معرض مراقبت‌های ازدست‌رفته هستند و همچنین ازآنجایی‌که تاکنون مطالعه جامعی که متغیرهای تأثیرگذار را کنار هم بررسی و سهم هر کدام را در تبیین مراقبت‌های ازدست‌رفته تعیین کند انجام نشده است و باتوجه‌به اهمیت پیامدهای مراقبت‌های ازدست‌رفته، این مطالعه با هدف بررسی مراقبت‌های از دست‌رفته در پرستاران اورژانس بیمارستان‌های شهر قم و عوامل مرتبط با آن انجام شد.
روش بررسی
در این مطالعه از طرح توصیفی‌تحلیلی از نوع مقطعی برای بررسی مراقبت‌های ازدست‌رفته پرستاری و برخی عوامل فردی و سازمانی مرتبط با آن استفاده شد. جامعه آماری شامل پرستاران شاغل در بخش‌های اورژانس بیمارستان‌های وابسته به دانشگاه علوم پزشکی قم بود که با رضایت آگاهانه و رعایت معیارهای ورود و خروج به روش سرشماری اقدام به پر کردن پرسش‌نامه‌ها کردند. درنهایت اطلاعات جمع‌آوری‌شده از 200 پرستار مورد تجزیهوتحلیل آماری قرار گرفت.
معیارهای ورود و خروج از مطالعه
معیارهای ورود به مطالعه شامل داشتن حداقل مدرک کارشناسی پرستاری، شاغل بودن به‌عنوان پرستار در بخش‌های اورژانس بیمارستان‌های دانشگاه علوم پزشکی شهر قم، داشتن تمایل و رضایت آگاهانه برای شرکت در مطالعه، عدم تجربه رویداد بحرانی در6 ماه اخیر، اشتغال تمام وقت در بخش اورژانس حداقل از 12 ماه پیش از نمونه‌گیری، عدم اشتغال هم‌زمان در بخش‌های دیگر همان بیمارستان یا بیمارستان‌های دیگر بود.
معیار خروج از مطالعه شامل عدم تکمیل کامل پرسش‌نامه بود.
روش اجرا
بعد از تأیید مطالعه در شورای پژوهشی و دریافت مجوز کمیته اخلاق دانشگاه علوم پزشکی قم، مراحل ادرای جهت اخذ معرفی‌نامه ورود به بیمارستان‌های شهیدبهشتی، خیرین سلامت، شهدا، کامکار و حضرت معصومه طی شد. ضمن ارائه معرفی‌نامه به مدیران پرستاری و مسئولین بخش‌های اورژانس بیمارستان‌های مذکور، لیستی از پرستاران شاغل در بخش‌های اورژانس تهیه و به‌صورت سرشماری اقدام به جمع‌آوری اطلاعات در طول ساعات کاری مختلف از 10 تیر ماه سال 1402 لغایت 6 مرداد سال 1402 شد. جهت نمونه‌گیری پژوهشگر در ساعات مختلف شیفت کاری در بخش‌های اورژانس حضور پیدا کرد و در زمان‌هایی که حجم کاری کمتر بود (مانند زمانی که مراجعه‌کننده کمتری حضور داشت و یا بیماران حاضر در بخش در وضعیت ثابتی بودند) به پرستاران واجد شرایط مراجعه می‌کرد. قبل از ارائه پرسش‌نامه به پرستاران، درخصوص اهداف پژوهش و اهمیت آن، داوطلبانه بودن مشارکت، محرمانه بودن اطلاعات، تأکید بر عدم ذکر نام توضیحات لازم داده و سپس پرسش‌نامه به آن‌ها تحویل داده شد. در سربرگ پرسش‌نامه، فرم رضایت آگاهانه وجود داشت که مشارکت‌کننده در صورت رضایت اقدام به پر کردن آن و تکمیل پرسش‌نامه می‌کرد.
از 220 نفر پرستاری که واجد شرایط ورود به مطالعه بوده و پرسش‌نامه‌ها به ایشان ارائه شد، 8 نفر (63/3درصد) از دریافت پرسش‌نامه امتناع کردند، 8 نفر (36/3 درصد) پرسش‌نامه را دریافت کرده اما پاسخ ندادند و 4 نفر (81/1درصد) پرسش‌نامه را به‌صورت ناقص پر کردند که به این ترتیب در نهایت، داده‌های حاصل از پاسخ‌دهی 200 نفر، وارد نرم‌افزار SPSS شده و مورد ارزیابی و تجزیهوتحلیل آماری قرار گرفت.
ابزار های گردآوری اطلاعات
پرسش‌نامه جمعیت‌شناختی
شامل اطلاعات جمعیت‌شناختی پرستاران مربوط به سن، جنس، تأهل، تحصیلات، تعداد شیفت صبح و عصر و شب در یک ماه، سابقه کار، وضعیت استخدامی، رضایت شغلی، تعداد بیمار در آخرین شیفت بود.
پرسش‌نامه مراقبت‌های پرستاری فراموش‌شده
پرسش‌نامه استاندارد مراقبت‌های پرستاری فراموش‌شده کالیش و ویلیامز 2009 بود [11]. این پرسش‌نامه دارای24 سوال می‌باشد و براساس طیف لیکرت با سؤالاتی مانند (نظارت بر غذا دادن به بیمار قبل از اینکه سرد شود) به سنجش مراقبت‌های ازدست‌رفته پرستاری می‌پردازد. روایی و پایایی این پرسش‌نامه توسط خواجوی و همکاران در سال1396 در مطالعه‌ای بررسی و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ 91/0 تأیید شده است. در این پرسش‌نامه به هر پاسخ نمره 1 الی 4 تعلق می‌گیرد که هرچه این امتیاز بیشتر باشد، نشان‌دهنده افزایش مراقبت ازدست‌رفته می‌باشد [12].
تجزیهوتحلیل اطلاعات آماری
جهت تحلیل داده‌ها در بخش توصیفی از میانگین و انحراف‌معیار برای داده‌های کمی و از تعداد و درصد برای متغیر کیفی بهره‌گیری شد و در بخش استنباطی از شاخص‌های چولگی و کشیدگی و برای تعیین ارتباط بین مراقبت ازدست‌رفته با متغیرهای پایه کمی از آزمون همبستگی پیرسون بهره‌گیری شد و جهت تعیین ارتباط بین مراقبت ازدست‌رفته با متغیرهای کیفی از آزمون تی مستقل و آنالیز واریانس استفاده گردید. سپس جهت بررسی اثر متغیرهای مستقل بر متغیر وابسته (مراقبت ازدست‌رفته) از رگرسیون خطی چند متغیره استفاده گردید. بدین منظور هر کدام از متغیرها که در آزمون رگرسیون خطی تک متغیره، سطح معناداری کمتر از 2/0 داشتند، وارد رگرسیون خطی چند متغیره شدند. عملیات فوق در نرم‌افزار SPSS نسخه 24 انجام و سطح معنی‌داری 05/0 در نظر گرفته شد.
یافته‌ها
در این مطالعه در مجموع 200 پرستار وارد مطالعه شدند. در جدول شماره 1 توزیع متغیرهای فردی و سازمانی پرستاران شرکت‌کننده در مطالعه نمایش داده شده است.
ارتباط سن و سابقه کار با مراقبت ازدست‌رفته رابطه‌ای منفی را نشان داده که این ارتباط در سطح معنی‌داری کمتر از 05/0 معنی‌دار حاصل شد. به‌عبارتی افزایش سن و افزایش سابقه کار افراد شرکت‌کننده با کاهش مراقبت‌های ازدست‌رفته در پرستاران همراه بود. علاوه‌براین تعداد شیفت‌های شب در پرستاران با نمره مراقبت ازدست‌رفته ارتباط معنی‌داری و مستقیمی داشت، به‌طوری‌که افزایش تعداد شیفت‌های شب با افزایش نمره مراقبت‌های ازدست‌رفته پرستار همراه بود (جدول شماره 2).
باتوجه‌به جدول شماره 3 بین جنسیت و نمره مراقبت ازدست‌رفته ارتباط معنی‌داری وجود دارد. به‌عبارتی میانگین نمره مراقبت ازدست‌رفته در جنسیت مرد به شکل معنی‌داری بیشتر از جنسیت زن بوده است (001/0=P). بین تحصیلات و تعداد اضافه شیفت و نمره مراقبت ازدست‌رفته ارتباط معنی‌داری وجود ندارد (به‌ترتیب 88/0=P و 43/0=P). بین رضایت شغلی و نمره مراقبت ازدست‌رفته ارتباط معنی‌داری وجود دارد (001/0>P). به‌طورکلی میزان مراقبت ازدست‌رفته با افزایش رضایت کاهشی بوده و هرچه نارضایتی بیشتر بوده مراقبت ازدست‌رفته افزایش پیدا کرده بود.
در رگرسیون تک متغیره سن (0001/0=P)، جنسیت (0001/0=P)، سابقه کار (0001/0=P)، تعداد شیفت شب (009/0=P)، تعداد بیمار در آخرین شیفت (014/0=P) و رضایت شغلی (0001/0=P) با مراقبت ازدست‌رفته ارتباط معنی‌داری دارد. به همین منظور این متغیرها برای ارزیابی در مدل دوم که رگرسیون چندمتغیره است وارد شده‌اند. باتوجه‌به ضریب رگرسیونی ارتباط بین سابقه کار و رضایت شغلی ارتباط معنی‌داری و معکوسی بر قرار است. به‌عبارتی افزایش سابقه کار و رضایت شغلی با کاهش مراقبت‌های ازدست‌رفته همراه است، درحالی‌که ارتباط بین جنسیت و تعداد بیمار در آخرین شیفت با مراقبت ازدست‌رفته پرستار ارتباط معنی‌دار مستقیمی دارد. جنسیت مرد و تعداد بیشتر بیمار در آخرین شیفت با افزایش نمره مراقبت‌های ازدست‌رفته همراه است (جدول شماره 4).
بحث
یافته‌های مطالعه درارتباط‌با بررسی مراقبت‌های ازدست‌رفته و عوامل فردی و سازمانی مرتبط با آن در بخش‌های اورژانس بیمارستان‌های شهر قم میانگین نمره مراقبت‌های ازدست‌رفته را در حد متوسط گزارش کرد. نمرات گزارش‌شده از مراقبت‌های فراموش‌شده در این مطالعه، مشابه نتایج حاصل از مطالعه کریمی و نجفی غزلچه است [13، 14]. در مطالعه‌ای در زمان کووید-19، میانگین نمره مراقبت‌های پرستاری فراموش‌شده در بخش‌های مراقبت ویژه در حد متوسط گزارش شد. علاوه‌براین در این مطالعه گزارش شد، درصد بالایی از مراقبت‌های پرستاری در بخش‌های مراقبتی ویژه کووید-19 تحت تأثیر عواملی نظیر کمبود کارکنان پرستاری، اضافه کاری اجباری خارج از تحمل پرستار از دست می‌رود [15]. در مطالعه امری به اهمیت راهکارهای پیشگیری یا درمانی مؤثر، نظیر تقویت عوامل فردی مؤثر بر کنترل استرس نظیر ذهن آگاهی، بهبود فعالیت بدنی و بهبود وضعیت استخدامی پرستاران تأکید گردید [16].
سایر یافته‌های مطالعه پیشرو نشان داد جنسیت با مراقبت‌های ازدست‌رفته پرستاری ارتباط معنی‌داری دارد. ارتباط بین جنسیت و مراقبت ازدست‌رفته پرستاران، پیچیده و چندوجهی است. ازنظر جنسیتی، هر دو جنس زن و مرد می‌توانند با چالش‌ها و مزایای خاصی روبه‌رو شوند که بر کیفیت مراقبت‌ها تأثیرگذار باشد. در مطالعه حماد نیز میانگین نمره مراقبت ازدست‌رفته در پرستاران خانم کمتر از پرستاران آقا بود، اگرچه این تفاوت از لحاظ آماری معنی‌دار گزارش نشد [17]. در مطالعه امری و همکاران نیز میانگین مراقبت‌های ازدست‌رفته در پرستاران خانم کمتر گزارش شد [16]. زنان ممکن است تمایل بیشتری به همدلی و دقت در ارائه مراقبت داشته باشند که می‌تواند به کاهش احتمال مراقبت ازدست‌رفته کمک کند، به‌طوری‌که گزارش شده است که جنسیت مرد می‌تواند میزان بروز مراقبت ازدست‌رفته را 83/2 برابر افزایش دهد [18].
در مطالعه حاضر سابقه کار ارتباط معنی‌دار و معکوسی با مراقبت‌های ازدست‌رفته نشان داد، به‌طوری‌که با افزایش سابقه کار، مراقبت‌های ازدست‌رفته کاهش یافت. در مطالعه امیری و همکاران نیز یافته‌هایی مشابه و همسو به دست آمد. در این مطالعه نیز گزارش شده است مراقبت‌های ازدست‌رفته پرستاری با سابقه کاری فرد ارتباط معکوسی دارد و سابقه کاری بیشتر از 16 سال می‌تواند بروز مراقبت‌های ازدست‌رفته را به‌شدت کاهش دهد [15]. در مطالعه‌ای دیگری که نجفی و همکاران انجام دادند نیز یافته‌ها نشان داد سابقه کاری بیش از 15 سال با کاهش معنی‌داری در میانگین نمره مراقبت ازدست‌رفته همراه است [4].
سابقه کار می‌تواند به‌طور مستقیم بر توانایی پرستاران در انجام وظایف خود و کاهش مراقبت‌های ازدست‌رفته تأثیر بگذارد. پرستاران با تجربه‌تر معمولاً دانش و مهارت‌های بیشتری دارند که می‌تواند به کاهش اشتباهات و افزایش کیفیت مراقبت‌ها کمک کند. آن‌ها با رویه‌ها و پروتکل‌های مختلف آشنا هستند و می‌توانند به‌خوبی در موقعیت‌های بحرانی عمل کنند. پرستاران با سابقه کار بیشتر معمولاً در تصمیم‌گیری‌های بالینی بهتر عمل می‌کنند و می‌توانند به سرعت و دقت بیشتری نیازهای بیماران را تشخیص دهند و پاسخ دهند. تجربه بیشتر در مقابله با شرایط پراسترس و پیچیده می‌تواند به کاهش احتمال مراقبت‌های ازدست‌رفته منجر شود [19].
در مطالعه حاضر یافته‌ها نشان داد تعداد بیمار در آخرین شیفت با مراقبت ازدست‌رفته پرستار ارتباط معنی‌دار مستقیمی دارد. به‌عبارتی افزایش تعداد بیماران با افزایش نمره مراقبت‌های ازدست‌رفته همراه است. پیش از این گزارش شده است، افزایش تعداد بیماران می‌تواند با بروز بیشتر مراقبت‌های ازدست‌رفته همراه باشد و بر نیاز به کاهش تعداد بیماران در هر شیفت و کاهش ساعات کار، کاهش شیفت‌های اضافه کاری وکاهش تعداد شیفت شب تأکید شد [20].
یافته‌های دیگر مطالعه حاضر نشان داد راضی بودن از شغل و بسیار راضی بودن نسبت به عدم رضایت شغلی ارتباط منفی معنی‌داری با مراقبت ازدست‌رفته دارد. این مسئله قابل‌توجیه است، زیرا فردی که از شغل خود رضایت داشته باشد به میزان بهتری می‌تواند مراقبت‌های پرستاری را در بیماران انجام دهد. این یافته در مطالعه ما با مطالعات مشابه همسو بوده است. ارتباط رضایت شغلی با مراقبت ازدست‌رفته پرستاران موضوعی مهم و پیچیده در مدیریت بهداشت و درمان است و از طریق عوامل مختلفی مثل محیط کاری، حقوق و مزایا، حمایت‌های مدیریتی، فرصت‌های پیشرفت شغلی و تعادل کار و زندگی تحت تأثیر قرار می‌گیرد [21].
پلووا و همکاران عنوان کرده‌اند رضایت شغلی پرستار با مراقبت پرستاری ارائه‌شده مرتبط است. مراقبت ازدست‌رفته بیشتر به معنای نارضایتی بیشتر در میان پرستاران است [22]. رضایت شغلی پرستار نیز مستقیماً با افزایش شایستگی‌ها [20] و رشد حرفه‌ای [23، 24] مرتبط است. عدم استقلال در تصمیم‌گیری و آینده شغلی نامشخص از دلایل نارضایتی شغلی پرستار [21] است که نارضایتی از شرایط کاری و حمایت سازمانی به‌عنوان دلایل اصلی ترک حرفه پرستاری و یا مراقبت‌های ازدست‌رفته پرستاری گزارش شده است [25].
در مطالعه‌ای دیگری توسط ماندل و همکاران گزارش کرده‌اند که رضایت شغلی پرستاران به‌طور معنی‌داری با مراقبت‌های ازدست‌رفته پرستاری، انواع بیمارستان و تحصیلات مرتبط بوده است. بنابراین راهکارهای متمرکز برای کاهش مراقبت‌های پرستاری ازدست‌رفته می‌تواند رضایت شغلی پرستاران را بهبود بخشد [26]. جهت کاهش مراقبت‌های ازدست‌رفته در پرستاران اورژانس مداخلاتی ازقبیل بهبود تناسب نیروی انسانی، تعدیل شیفت‌ها، افزایش رضایت شغلی و آموزش‌های حرفه‌ای از جمله مداخلات ذهن‌آگاهی به منظور کاهش استرس و ارتقای عملکرد مراقبتی پیشنهاد می‌گردد.
نتیجه‌گیری
درمجموع یافته‌ها نشان دادند مراقبت‌های ازدست‌رفته پرستاری با سابقه کار، تعداد بیمار در آخرین شیفت ورضایت شغلی ارتباط معنی‌دار و معکوس دارد. به‌عبارتی افزایش سابقه کار، تعداد بیمار در آخرین شیفت، رضایت شغلی با کاهش مراقبت‌های ازدست‌رفته همراه است، درحالی‌که ارتباط بین جنسیت مرد و تعداد شیفت شب با مراقبت ازدست‌رفته پرستار ارتباط معنی‌دار مستقیمی دارد. پیشنهاد می‌شود مدیران پرستاری عوامل تأثیرگذار بر مراقبت‌های ازدست‌رفته را در استخدام پرستاران در بخش‌های اورژانس در نظر بگیرند و پرستارانی را در این بخش‌ها به کار بگیرند که ازنظر ویژگی‌های فردی آسیب‌پذیری کمتری در خصوص مراقبت‌های ازدست‌رفته دارند. همچنین ضروری است از نظر سازمانی، تدابیر لازم درخصوص بهبود رضایتمندی شغلی پرستاران و همچنین تعدیل تعداد شیفت‌های شب و اضافه کار و تعداد بیمار تحت مراقبت در هر شیفت به کار گرفته شود تا احتمال بروز مراقبت‌های ازدست‌رفته به کم‌ترین میزان خود برسد.
ملاحظات اخلاقی
پیروی از اصول اخلاق پژوهش
این مطالعه با رعایت کامل اصول اخلاق پژوهش انجام شده است. پروتکل پژوهش در کمیته اخلاق دانشگاه علوم پزشکی قم بررسی و تصویب شد (کد اخلاق: IR.MUQ.REC.1402.044). تمامی شرکت‌کنندگان از اهداف و روند پژوهش مطلع شدند و رضایت‌نامه کتبی آگاهانه پیش از جمع‌آوری داده‌ها اخذ گردید. مشارکت در پژوهش کاملاً داوطلبانه بود و محرمانگی و ناشناس بودن اطلاعات شرکت‌کنندگان تضمین شد. داده‌های جمع‌آوری شده فقط برای اهداف پژوهشی استفاده شد و هیچ اطلاعات هویتی ثبت نگردید. شرکت‌کنندگان در هر مرحله از پژوهش حق انصراف بدون هیچ پیامدی را داشتند.
حامی مالی
این پژوهش با حمایت مالی دانشگاه علوم پزشکی قم انجام شده است.
مشارکت نویسندگان
مفهوم‌سازی، جمع‌آوری داده‌ها، تحلیل داده‌ها و نوشتن پیش‌نویس اولیه: سمیه جعفری؛ روش‌شناسی، بررسی متون، بازنگری انتقادی نسخه خطی: زهرا عابدینی؛ تفسیر داده‌ها، تحلیل آماری و ویرایش: عطیه بابایی؛ نظارت، مدیریت پروژه و بررسی: اشرف خرمی‌راد؛ تأیید نسخه نهایی: همه نویسندگان.
تعارض منافع
بنابر اظهار نویسندگان، این مقاله تعارض منافع ندارد.
تشکر و قدردانی
پژوهشگران از مدیریت محترم بخش‌های اورژانس بیمارستان‌های منتخب در شهر قم و همچنین از تمامی پرستارانی که با حضور و مشارکت فعال خود اجرای مطالعه را میسر کردند، صمیمانه سپاسگزارند. همچنین قدردانی ویژه خود را از معاونت تحقیقات و فناوری و کمیته تحقیقات دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی قم بابت حمایت مالی این پژوهش ابراز می‌دارند.
حرفه پرستاری به دلایل مختلف، استرس‌زاست. مواجهه دائم با بیماران و مشاهده درد و رنج آن‌ها، مسئول جان و سلامت انسان‌ها بودن، انجام فرایندهای پیچیده بالینی، مواجهه با بیماران در حال احتضار، برخورد با موقعیت‌های اضطراری وغیرقابل‌پیش‌بینی و نوبت کاری در گردش، ازجمله عوامل تنش‌زا در حرفه پرستاری است [1]. دراین‌میان، شلوغی و مراجعات فراوان به بخش اورژانس، وضعیت حاد بیماران و نیاز به ارائه مراقبت ویژه، مواجهه با بیماران و همراهان مضطرب آن‌ها، مراقبان پراسترس، احتمال وقوع خشونت علیه کارکنان، بی‌نظمی موجود در این بخش‌ها، موقعیت‌های غیرقابل پیش‌بینی، کمبود کنترل و چارچوب زمانی محدود برای ارزیابی تأثیر مداخلات درمانی؛ بخش‌های اورژانس را تبدیل به محیط کاری پر استرس کرده است [2، 3] و لذا پرستاران شاغل در بخش‌های اورژانس نسبت به سایرگروه‌های پرستاری، در معرض حجم بالایی از استرس قرار دارند. استرس بالای پرستاری در بخش اورژانس، عوارض متعددی ازجمله غیبت‌های مکرر از کار، تمایل به ترک خدمت، کاهش بازده کاری، کاهش خلاقیت، ناسازگاری با همکاران، کاهش رضایت شغلی، کاهش کیفیت مراقبت از بیماران، کاهش توان حل مسئله و تصمیم‌گیری صحیح و به‌موقع، کاهش تعهدحرفه‌ای، احساس بی‌کفایتی، افسردگی، کاهش ارزش‌های شغلی، بیزاری و خستگی از کار و فرسودگی شغلی را موجب می‌گردد [4، 5]. بنابراین به نظر می‌رسد تحت تأثیر شرایط خاص و پر استرس بخش‌های اورژانس، احتمال وقوع مراقبت‌های ازدست‌رفته زیاد باشد.
مطالعات قبلی نشان داده‌اند در بخش‌های اورژانس به‌علت ازدحام بیش از حد، کمبود نیروی انسانی و زمان انتظار طولانی، ممکن است مراقبت ناکافی و کاهش کیفیت مراقبت‌ها رخ دهد. مراقبت ازدست‌رفته، به معنای حذف یا تأخیر در انجام هر جنبه‌ای از مراقبت موردنیاز بیمار(چه قسمتی از مراقبت و چه کل آن است) [6].
در کشورهای مختلف جهان، موضوع مراقبت‌های ازدسته‌رفته، تحت عناوین متفاوتی نظیر مراقبت پرستاری ازدست‌رفته و یا مراقبت انجام‌نشده، مراقبت ناتمام یا فراموش‌شده و یا مراقبت ناقص تحت مطالعه قرار گرفته است. این مطالعات به چندین عامل مرتبط با مراقبت‌های ازدسته‌رفته پرستاری از قبیل ویژگی‌های بیمارستان، بخش و کارکنان و همچنین کار گروهی پرستاری اشاره کرده‌اند. همچنین محیط کار پرستاران با کیفیت مراقبت، میزان مرگ‌ومیر، مراقبت فردی و مراقبت پرستاری ازدست‌رفته مرتبط بوده است [7]. درحال‌حاضر مراقبت ازدست‌رفته به یک نگرانی درحال رشد در سطح بین‌المللی تبدیل شده که به‌عنوان یک تهدید مشترک برای کیفیت و ایمنی، تأثیر منفی بر کیفیت مراقبت داشته و به عوارض جانبی منجر می‌شود [8].
دراین‌میان احتمال بروز مراقبت پرستاری ازدست‌رفته در بخش‌های اورژانس به‌دلیل سیستم‌های کاری پیچیده و چالش برانگیز این بخش زیاد است [9، 10]. مطالعات محدودی در زمینه مراقبت ازدست‌رفته در پرستاران بخش‌های اوژانس در ایران انجام شده است و بررسی‌های بیشتر در زمینه آسیب‌شناسی مراقبت‌های ازدست‌رفته و متغیرهای اثرگذار ضروری به نظر می‌رسد. ازآنجاکه پرستاران اورژانس بیش از سایر کارکنان سلامت در معرض مراقبت‌های ازدست‌رفته هستند و همچنین ازآنجایی‌که تاکنون مطالعه جامعی که متغیرهای تأثیرگذار را کنار هم بررسی و سهم هر کدام را در تبیین مراقبت‌های ازدست‌رفته تعیین کند انجام نشده است و باتوجه‌به اهمیت پیامدهای مراقبت‌های ازدست‌رفته، این مطالعه با هدف بررسی مراقبت‌های از دست‌رفته در پرستاران اورژانس بیمارستان‌های شهر قم و عوامل مرتبط با آن انجام شد.
روش بررسی
در این مطالعه از طرح توصیفی‌تحلیلی از نوع مقطعی برای بررسی مراقبت‌های ازدست‌رفته پرستاری و برخی عوامل فردی و سازمانی مرتبط با آن استفاده شد. جامعه آماری شامل پرستاران شاغل در بخش‌های اورژانس بیمارستان‌های وابسته به دانشگاه علوم پزشکی قم بود که با رضایت آگاهانه و رعایت معیارهای ورود و خروج به روش سرشماری اقدام به پر کردن پرسش‌نامه‌ها کردند. درنهایت اطلاعات جمع‌آوری‌شده از 200 پرستار مورد تجزیهوتحلیل آماری قرار گرفت.
معیارهای ورود و خروج از مطالعه
معیارهای ورود به مطالعه شامل داشتن حداقل مدرک کارشناسی پرستاری، شاغل بودن به‌عنوان پرستار در بخش‌های اورژانس بیمارستان‌های دانشگاه علوم پزشکی شهر قم، داشتن تمایل و رضایت آگاهانه برای شرکت در مطالعه، عدم تجربه رویداد بحرانی در6 ماه اخیر، اشتغال تمام وقت در بخش اورژانس حداقل از 12 ماه پیش از نمونه‌گیری، عدم اشتغال هم‌زمان در بخش‌های دیگر همان بیمارستان یا بیمارستان‌های دیگر بود.
معیار خروج از مطالعه شامل عدم تکمیل کامل پرسش‌نامه بود.
روش اجرا
بعد از تأیید مطالعه در شورای پژوهشی و دریافت مجوز کمیته اخلاق دانشگاه علوم پزشکی قم، مراحل ادرای جهت اخذ معرفی‌نامه ورود به بیمارستان‌های شهیدبهشتی، خیرین سلامت، شهدا، کامکار و حضرت معصومه طی شد. ضمن ارائه معرفی‌نامه به مدیران پرستاری و مسئولین بخش‌های اورژانس بیمارستان‌های مذکور، لیستی از پرستاران شاغل در بخش‌های اورژانس تهیه و به‌صورت سرشماری اقدام به جمع‌آوری اطلاعات در طول ساعات کاری مختلف از 10 تیر ماه سال 1402 لغایت 6 مرداد سال 1402 شد. جهت نمونه‌گیری پژوهشگر در ساعات مختلف شیفت کاری در بخش‌های اورژانس حضور پیدا کرد و در زمان‌هایی که حجم کاری کمتر بود (مانند زمانی که مراجعه‌کننده کمتری حضور داشت و یا بیماران حاضر در بخش در وضعیت ثابتی بودند) به پرستاران واجد شرایط مراجعه می‌کرد. قبل از ارائه پرسش‌نامه به پرستاران، درخصوص اهداف پژوهش و اهمیت آن، داوطلبانه بودن مشارکت، محرمانه بودن اطلاعات، تأکید بر عدم ذکر نام توضیحات لازم داده و سپس پرسش‌نامه به آن‌ها تحویل داده شد. در سربرگ پرسش‌نامه، فرم رضایت آگاهانه وجود داشت که مشارکت‌کننده در صورت رضایت اقدام به پر کردن آن و تکمیل پرسش‌نامه می‌کرد.
از 220 نفر پرستاری که واجد شرایط ورود به مطالعه بوده و پرسش‌نامه‌ها به ایشان ارائه شد، 8 نفر (63/3درصد) از دریافت پرسش‌نامه امتناع کردند، 8 نفر (36/3 درصد) پرسش‌نامه را دریافت کرده اما پاسخ ندادند و 4 نفر (81/1درصد) پرسش‌نامه را به‌صورت ناقص پر کردند که به این ترتیب در نهایت، داده‌های حاصل از پاسخ‌دهی 200 نفر، وارد نرم‌افزار SPSS شده و مورد ارزیابی و تجزیهوتحلیل آماری قرار گرفت.
ابزار های گردآوری اطلاعات
پرسش‌نامه جمعیت‌شناختی
شامل اطلاعات جمعیت‌شناختی پرستاران مربوط به سن، جنس، تأهل، تحصیلات، تعداد شیفت صبح و عصر و شب در یک ماه، سابقه کار، وضعیت استخدامی، رضایت شغلی، تعداد بیمار در آخرین شیفت بود.
پرسش‌نامه مراقبت‌های پرستاری فراموش‌شده
پرسش‌نامه استاندارد مراقبت‌های پرستاری فراموش‌شده کالیش و ویلیامز 2009 بود [11]. این پرسش‌نامه دارای24 سوال می‌باشد و براساس طیف لیکرت با سؤالاتی مانند (نظارت بر غذا دادن به بیمار قبل از اینکه سرد شود) به سنجش مراقبت‌های ازدست‌رفته پرستاری می‌پردازد. روایی و پایایی این پرسش‌نامه توسط خواجوی و همکاران در سال1396 در مطالعه‌ای بررسی و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ 91/0 تأیید شده است. در این پرسش‌نامه به هر پاسخ نمره 1 الی 4 تعلق می‌گیرد که هرچه این امتیاز بیشتر باشد، نشان‌دهنده افزایش مراقبت ازدست‌رفته می‌باشد [12].
تجزیهوتحلیل اطلاعات آماری
جهت تحلیل داده‌ها در بخش توصیفی از میانگین و انحراف‌معیار برای داده‌های کمی و از تعداد و درصد برای متغیر کیفی بهره‌گیری شد و در بخش استنباطی از شاخص‌های چولگی و کشیدگی و برای تعیین ارتباط بین مراقبت ازدست‌رفته با متغیرهای پایه کمی از آزمون همبستگی پیرسون بهره‌گیری شد و جهت تعیین ارتباط بین مراقبت ازدست‌رفته با متغیرهای کیفی از آزمون تی مستقل و آنالیز واریانس استفاده گردید. سپس جهت بررسی اثر متغیرهای مستقل بر متغیر وابسته (مراقبت ازدست‌رفته) از رگرسیون خطی چند متغیره استفاده گردید. بدین منظور هر کدام از متغیرها که در آزمون رگرسیون خطی تک متغیره، سطح معناداری کمتر از 2/0 داشتند، وارد رگرسیون خطی چند متغیره شدند. عملیات فوق در نرم‌افزار SPSS نسخه 24 انجام و سطح معنی‌داری 05/0 در نظر گرفته شد.
یافته‌ها
در این مطالعه در مجموع 200 پرستار وارد مطالعه شدند. در جدول شماره 1 توزیع متغیرهای فردی و سازمانی پرستاران شرکت‌کننده در مطالعه نمایش داده شده است.
ارتباط سن و سابقه کار با مراقبت ازدست‌رفته رابطه‌ای منفی را نشان داده که این ارتباط در سطح معنی‌داری کمتر از 05/0 معنی‌دار حاصل شد. به‌عبارتی افزایش سن و افزایش سابقه کار افراد شرکت‌کننده با کاهش مراقبت‌های ازدست‌رفته در پرستاران همراه بود. علاوه‌براین تعداد شیفت‌های شب در پرستاران با نمره مراقبت ازدست‌رفته ارتباط معنی‌داری و مستقیمی داشت، به‌طوری‌که افزایش تعداد شیفت‌های شب با افزایش نمره مراقبت‌های ازدست‌رفته پرستار همراه بود (جدول شماره 2).
باتوجه‌به جدول شماره 3 بین جنسیت و نمره مراقبت ازدست‌رفته ارتباط معنی‌داری وجود دارد. به‌عبارتی میانگین نمره مراقبت ازدست‌رفته در جنسیت مرد به شکل معنی‌داری بیشتر از جنسیت زن بوده است (001/0=P). بین تحصیلات و تعداد اضافه شیفت و نمره مراقبت ازدست‌رفته ارتباط معنی‌داری وجود ندارد (به‌ترتیب 88/0=P و 43/0=P). بین رضایت شغلی و نمره مراقبت ازدست‌رفته ارتباط معنی‌داری وجود دارد (001/0>P). به‌طورکلی میزان مراقبت ازدست‌رفته با افزایش رضایت کاهشی بوده و هرچه نارضایتی بیشتر بوده مراقبت ازدست‌رفته افزایش پیدا کرده بود.
در رگرسیون تک متغیره سن (0001/0=P)، جنسیت (0001/0=P)، سابقه کار (0001/0=P)، تعداد شیفت شب (009/0=P)، تعداد بیمار در آخرین شیفت (014/0=P) و رضایت شغلی (0001/0=P) با مراقبت ازدست‌رفته ارتباط معنی‌داری دارد. به همین منظور این متغیرها برای ارزیابی در مدل دوم که رگرسیون چندمتغیره است وارد شده‌اند. باتوجه‌به ضریب رگرسیونی ارتباط بین سابقه کار و رضایت شغلی ارتباط معنی‌داری و معکوسی بر قرار است. به‌عبارتی افزایش سابقه کار و رضایت شغلی با کاهش مراقبت‌های ازدست‌رفته همراه است، درحالی‌که ارتباط بین جنسیت و تعداد بیمار در آخرین شیفت با مراقبت ازدست‌رفته پرستار ارتباط معنی‌دار مستقیمی دارد. جنسیت مرد و تعداد بیشتر بیمار در آخرین شیفت با افزایش نمره مراقبت‌های ازدست‌رفته همراه است (جدول شماره 4).
بحث
یافته‌های مطالعه درارتباط‌با بررسی مراقبت‌های ازدست‌رفته و عوامل فردی و سازمانی مرتبط با آن در بخش‌های اورژانس بیمارستان‌های شهر قم میانگین نمره مراقبت‌های ازدست‌رفته را در حد متوسط گزارش کرد. نمرات گزارش‌شده از مراقبت‌های فراموش‌شده در این مطالعه، مشابه نتایج حاصل از مطالعه کریمی و نجفی غزلچه است [13، 14]. در مطالعه‌ای در زمان کووید-19، میانگین نمره مراقبت‌های پرستاری فراموش‌شده در بخش‌های مراقبت ویژه در حد متوسط گزارش شد. علاوه‌براین در این مطالعه گزارش شد، درصد بالایی از مراقبت‌های پرستاری در بخش‌های مراقبتی ویژه کووید-19 تحت تأثیر عواملی نظیر کمبود کارکنان پرستاری، اضافه کاری اجباری خارج از تحمل پرستار از دست می‌رود [15]. در مطالعه امری به اهمیت راهکارهای پیشگیری یا درمانی مؤثر، نظیر تقویت عوامل فردی مؤثر بر کنترل استرس نظیر ذهن آگاهی، بهبود فعالیت بدنی و بهبود وضعیت استخدامی پرستاران تأکید گردید [16].
سایر یافته‌های مطالعه پیشرو نشان داد جنسیت با مراقبت‌های ازدست‌رفته پرستاری ارتباط معنی‌داری دارد. ارتباط بین جنسیت و مراقبت ازدست‌رفته پرستاران، پیچیده و چندوجهی است. ازنظر جنسیتی، هر دو جنس زن و مرد می‌توانند با چالش‌ها و مزایای خاصی روبه‌رو شوند که بر کیفیت مراقبت‌ها تأثیرگذار باشد. در مطالعه حماد نیز میانگین نمره مراقبت ازدست‌رفته در پرستاران خانم کمتر از پرستاران آقا بود، اگرچه این تفاوت از لحاظ آماری معنی‌دار گزارش نشد [17]. در مطالعه امری و همکاران نیز میانگین مراقبت‌های ازدست‌رفته در پرستاران خانم کمتر گزارش شد [16]. زنان ممکن است تمایل بیشتری به همدلی و دقت در ارائه مراقبت داشته باشند که می‌تواند به کاهش احتمال مراقبت ازدست‌رفته کمک کند، به‌طوری‌که گزارش شده است که جنسیت مرد می‌تواند میزان بروز مراقبت ازدست‌رفته را 83/2 برابر افزایش دهد [18].
در مطالعه حاضر سابقه کار ارتباط معنی‌دار و معکوسی با مراقبت‌های ازدست‌رفته نشان داد، به‌طوری‌که با افزایش سابقه کار، مراقبت‌های ازدست‌رفته کاهش یافت. در مطالعه امیری و همکاران نیز یافته‌هایی مشابه و همسو به دست آمد. در این مطالعه نیز گزارش شده است مراقبت‌های ازدست‌رفته پرستاری با سابقه کاری فرد ارتباط معکوسی دارد و سابقه کاری بیشتر از 16 سال می‌تواند بروز مراقبت‌های ازدست‌رفته را به‌شدت کاهش دهد [15]. در مطالعه‌ای دیگری که نجفی و همکاران انجام دادند نیز یافته‌ها نشان داد سابقه کاری بیش از 15 سال با کاهش معنی‌داری در میانگین نمره مراقبت ازدست‌رفته همراه است [4].
سابقه کار می‌تواند به‌طور مستقیم بر توانایی پرستاران در انجام وظایف خود و کاهش مراقبت‌های ازدست‌رفته تأثیر بگذارد. پرستاران با تجربه‌تر معمولاً دانش و مهارت‌های بیشتری دارند که می‌تواند به کاهش اشتباهات و افزایش کیفیت مراقبت‌ها کمک کند. آن‌ها با رویه‌ها و پروتکل‌های مختلف آشنا هستند و می‌توانند به‌خوبی در موقعیت‌های بحرانی عمل کنند. پرستاران با سابقه کار بیشتر معمولاً در تصمیم‌گیری‌های بالینی بهتر عمل می‌کنند و می‌توانند به سرعت و دقت بیشتری نیازهای بیماران را تشخیص دهند و پاسخ دهند. تجربه بیشتر در مقابله با شرایط پراسترس و پیچیده می‌تواند به کاهش احتمال مراقبت‌های ازدست‌رفته منجر شود [19].
در مطالعه حاضر یافته‌ها نشان داد تعداد بیمار در آخرین شیفت با مراقبت ازدست‌رفته پرستار ارتباط معنی‌دار مستقیمی دارد. به‌عبارتی افزایش تعداد بیماران با افزایش نمره مراقبت‌های ازدست‌رفته همراه است. پیش از این گزارش شده است، افزایش تعداد بیماران می‌تواند با بروز بیشتر مراقبت‌های ازدست‌رفته همراه باشد و بر نیاز به کاهش تعداد بیماران در هر شیفت و کاهش ساعات کار، کاهش شیفت‌های اضافه کاری وکاهش تعداد شیفت شب تأکید شد [20].
یافته‌های دیگر مطالعه حاضر نشان داد راضی بودن از شغل و بسیار راضی بودن نسبت به عدم رضایت شغلی ارتباط منفی معنی‌داری با مراقبت ازدست‌رفته دارد. این مسئله قابل‌توجیه است، زیرا فردی که از شغل خود رضایت داشته باشد به میزان بهتری می‌تواند مراقبت‌های پرستاری را در بیماران انجام دهد. این یافته در مطالعه ما با مطالعات مشابه همسو بوده است. ارتباط رضایت شغلی با مراقبت ازدست‌رفته پرستاران موضوعی مهم و پیچیده در مدیریت بهداشت و درمان است و از طریق عوامل مختلفی مثل محیط کاری، حقوق و مزایا، حمایت‌های مدیریتی، فرصت‌های پیشرفت شغلی و تعادل کار و زندگی تحت تأثیر قرار می‌گیرد [21].
پلووا و همکاران عنوان کرده‌اند رضایت شغلی پرستار با مراقبت پرستاری ارائه‌شده مرتبط است. مراقبت ازدست‌رفته بیشتر به معنای نارضایتی بیشتر در میان پرستاران است [22]. رضایت شغلی پرستار نیز مستقیماً با افزایش شایستگی‌ها [20] و رشد حرفه‌ای [23، 24] مرتبط است. عدم استقلال در تصمیم‌گیری و آینده شغلی نامشخص از دلایل نارضایتی شغلی پرستار [21] است که نارضایتی از شرایط کاری و حمایت سازمانی به‌عنوان دلایل اصلی ترک حرفه پرستاری و یا مراقبت‌های ازدست‌رفته پرستاری گزارش شده است [25].
در مطالعه‌ای دیگری توسط ماندل و همکاران گزارش کرده‌اند که رضایت شغلی پرستاران به‌طور معنی‌داری با مراقبت‌های ازدست‌رفته پرستاری، انواع بیمارستان و تحصیلات مرتبط بوده است. بنابراین راهکارهای متمرکز برای کاهش مراقبت‌های پرستاری ازدست‌رفته می‌تواند رضایت شغلی پرستاران را بهبود بخشد [26]. جهت کاهش مراقبت‌های ازدست‌رفته در پرستاران اورژانس مداخلاتی ازقبیل بهبود تناسب نیروی انسانی، تعدیل شیفت‌ها، افزایش رضایت شغلی و آموزش‌های حرفه‌ای از جمله مداخلات ذهن‌آگاهی به منظور کاهش استرس و ارتقای عملکرد مراقبتی پیشنهاد می‌گردد.
نتیجه‌گیری
درمجموع یافته‌ها نشان دادند مراقبت‌های ازدست‌رفته پرستاری با سابقه کار، تعداد بیمار در آخرین شیفت ورضایت شغلی ارتباط معنی‌دار و معکوس دارد. به‌عبارتی افزایش سابقه کار، تعداد بیمار در آخرین شیفت، رضایت شغلی با کاهش مراقبت‌های ازدست‌رفته همراه است، درحالی‌که ارتباط بین جنسیت مرد و تعداد شیفت شب با مراقبت ازدست‌رفته پرستار ارتباط معنی‌دار مستقیمی دارد. پیشنهاد می‌شود مدیران پرستاری عوامل تأثیرگذار بر مراقبت‌های ازدست‌رفته را در استخدام پرستاران در بخش‌های اورژانس در نظر بگیرند و پرستارانی را در این بخش‌ها به کار بگیرند که ازنظر ویژگی‌های فردی آسیب‌پذیری کمتری در خصوص مراقبت‌های ازدست‌رفته دارند. همچنین ضروری است از نظر سازمانی، تدابیر لازم درخصوص بهبود رضایتمندی شغلی پرستاران و همچنین تعدیل تعداد شیفت‌های شب و اضافه کار و تعداد بیمار تحت مراقبت در هر شیفت به کار گرفته شود تا احتمال بروز مراقبت‌های ازدست‌رفته به کم‌ترین میزان خود برسد.
ملاحظات اخلاقی
پیروی از اصول اخلاق پژوهش
این مطالعه با رعایت کامل اصول اخلاق پژوهش انجام شده است. پروتکل پژوهش در کمیته اخلاق دانشگاه علوم پزشکی قم بررسی و تصویب شد (کد اخلاق: IR.MUQ.REC.1402.044). تمامی شرکت‌کنندگان از اهداف و روند پژوهش مطلع شدند و رضایت‌نامه کتبی آگاهانه پیش از جمع‌آوری داده‌ها اخذ گردید. مشارکت در پژوهش کاملاً داوطلبانه بود و محرمانگی و ناشناس بودن اطلاعات شرکت‌کنندگان تضمین شد. داده‌های جمع‌آوری شده فقط برای اهداف پژوهشی استفاده شد و هیچ اطلاعات هویتی ثبت نگردید. شرکت‌کنندگان در هر مرحله از پژوهش حق انصراف بدون هیچ پیامدی را داشتند.
حامی مالی
این پژوهش با حمایت مالی دانشگاه علوم پزشکی قم انجام شده است.
مشارکت نویسندگان
مفهوم‌سازی، جمع‌آوری داده‌ها، تحلیل داده‌ها و نوشتن پیش‌نویس اولیه: سمیه جعفری؛ روش‌شناسی، بررسی متون، بازنگری انتقادی نسخه خطی: زهرا عابدینی؛ تفسیر داده‌ها، تحلیل آماری و ویرایش: عطیه بابایی؛ نظارت، مدیریت پروژه و بررسی: اشرف خرمی‌راد؛ تأیید نسخه نهایی: همه نویسندگان.
تعارض منافع
بنابر اظهار نویسندگان، این مقاله تعارض منافع ندارد.
تشکر و قدردانی
پژوهشگران از مدیریت محترم بخش‌های اورژانس بیمارستان‌های منتخب در شهر قم و همچنین از تمامی پرستارانی که با حضور و مشارکت فعال خود اجرای مطالعه را میسر کردند، صمیمانه سپاسگزارند. همچنین قدردانی ویژه خود را از معاونت تحقیقات و فناوری و کمیته تحقیقات دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی قم بابت حمایت مالی این پژوهش ابراز می‌دارند.
نوع مطالعه: مقاله پژوهشي |
موضوع مقاله:
پرستاری-روانپرستاری
دریافت: 1403/12/22 | پذیرش: 1404/2/30 | انتشار: 1404/1/10
دریافت: 1403/12/22 | پذیرش: 1404/2/30 | انتشار: 1404/1/10
فهرست منابع
1. Holguin Alvarez JA, Villena Guerrero M, Soto Hidalgo C, Panduro Ramírez J. Digital skills, distributed leadership, and teacher resilience in pandemic contexts. Rev Venez Gerencia. 2020; 25(4):38-53. [Link]
2. Mahdavi Fashtami S, Mohammadeh zadeh Zarankesh S, Esmaeilpour Bandboni M. [Moral distress among emergency department nurses: Frequency, intensity, effect (Persian)]. Med Sci J Islamic Azad Univ Tehran Med Branch. 2016; 26(4):248-55. [Link]
3. Zavotsky KE. Exploring the relationship between moral distress and coping in emergency nursing. New Jersey: Seton Hall University; 2015. [Link]
4. Ghezeljeh T, Gharasoflo S, Haghani S. The relationship between missed nursing care and teamwork in emergency nurses: A predictive correlational study. Nurs Pract Today. 2021; 8(2):103-12. [Link]
5. Lin TC, Lin HS, Cheng SF, Wu LM, Ou‐Yang MC. Work stress, occupational burnout and depression levels: a clinical study of paediatric intensive care unit nurses in Taiwan. J Clin Nurs. 2016; 25(7-8):1120-30. [DOI:10.1111/jocn.13119] [PMID] [DOI:10.1111/jocn.13119]
6. Karimi H, Rooddehghan Z, Mohammadnejad E, Sayadi L, Haghani S. [Causes of missed nursing care in emergency departments in selected hospitals of Tehran University of Medical Sciences: A descriptive study In Iran (Persian)]. Iran J Nurs Res. 2021; 16(4):50-60. [Link]
7. Papastavrou E, Charalambous A, Vryonides S, Eleftheriou C, Merkouris A. To what extent are patients' needs met on oncology units? The phenomenon of care rationing. Eur J Oncol Nurs. 2016; 21:48-56. [DOI:10.1016/j.ejon.2016.01.002] [PMID] [DOI:10.1016/j.ejon.2016.01.002]
8. Cho E, Lee NJ, Kim EY, Kim S, Lee K, Park KO, et al. Nurse staffing level and overtime associated with patient safety, quality of care, and care left undone in hospitals: A cross-sectional study. Int J Nurs Stud. 2016; 60:263-71. [DOI:10.1016/j.ijnurstu.2016.05.009] [PMID] [DOI:10.1016/j.ijnurstu.2016.05.009]
9. Wakabayashi G, Cherqui D, Geller DA, Buell JF, Kaneko H, Han HS, et al. Recommendations for laparoscopic liver resection: A report from the second international consensus conference held in Morioka. Ann Surg. 2015; 261(4):619-29. [Link]
10. Weigl M, Müller A, Holland S, Wedel S, Woloshynowych M. Work conditions, mental workload and patient care quality: a multisource study in the emergency department. BMJ Qual Saf. 2016; 25(7):499-508. [DOI:10.1136/bmjqs-2014-003744] [PMID] [DOI:10.1136/bmjqs-2014-003744]
11. Tubbs-Cooley HL, Mara CA, Carle AC, Mark BA, Pickler RH. Association of Nurse Workload With Missed Nursing Care in the Neonatal Intensive Care Unit. JAMA Pediatr. 2019; 173(1):44-51. [DOI:10.1001/jamapediatrics.2018.3619] [PMID] [DOI:10.1001/jamapediatrics.2018.3619]
12. Khajooee R, Bagherian B, Dehghan M, Azizzadeh Forouzi M. Missed nursing care and its related factors from the points of view of nurses affiliated to Kerman University of Medical Sciences in 2017. J Hayat. 2019; 25(1):11-24. [Link]
13. Najafi Ghezeljeh T, Gharasoflo S, Haghani S. The relationship between missed nursing care and teamwork in emergency nurses: A predictive correlational study. Nurs Pract Today. 2021; 8. [DOI:10.18502/npt.v8i2.5121] [DOI:10.18502/npt.v8i2.5121]
14. Rooddehghann Z. [Causes of missed nursing care in emergency departments in selected hospitals of Tehran University of Medical Sciences: A descriptive study in Iran (Persian)]. Iran J Nurs Res. 2021; 16(4):50-60. [Link]
15. Ameri M, Fadaee Aghdam N, Khajeh M, Goli S, Baha R. [Factors related to job stress in different work shifts of nurses working in hospitals affiliated to Shahroud University of Medical Sciences (Persian)]. Nurs Midwifery J. 2021; 19(2):149-57. [Link]
16. Hammad M, Guirguis W, Mosallam R. Missed nursing care, non-nursing tasks, staffing adequacy, and job satisfaction among nurses in a teaching hospital in Egypt. J Egypt Public Health Assoc. 2021; 96(1):22. [DOI:10.1186/s42506-021-00083-0] [PMID] [DOI:10.1186/s42506-021-00083-0]
17. Al‐Faouri I, Obaidat DM, AbuAlRub RF. Missed nursing care, staffing levels, job satisfaction, and intent to leave among Jordanian nurses. Nurs Forum. 2021; 56( 2):273-83. [DOI:10.1111/nuf.12537] [DOI:10.1111/nuf.12537]
18. Chegini Z, Jafari-Koshki T, Kheiri M, Behforoz A, Aliyari S, Mitra U, et al. Missed nursing care and related factors in Iranian hospitals: A cross-sectional survey. J Nurs Manag. 2020; 28(8):2205-15. [DOI:10.1111/jonm.13055] [PMID] [DOI:10.1111/jonm.13055]
19. John ME, Mgbekem M, Nsemo A, Maxwell G. Missed nursing care, patient outcomes and care outcomes in selected hospitals in Southern Nigeria. J Nurs Healthcare. 2016; 1(2):1-5. [Link] [DOI:10.33140/JNH/01/02/00011]
20. Bender M, Connelly CD, Brown C. Interdisciplinary collaboration: The role of the clinical nurse leader. J Nurs Manag. 2013; 21(1):165-74. [DOI:10.1111/j.1365-2834.2012.01385.x] [PMID] [DOI:10.1111/j.1365-2834.2012.01385.x]
21. Badeleh Shamooshaki MT, Salehi Yansari Z, Bagherzade S. [The relationship between Mindfulness and job stress in nurses (Persian)]. Occup Med Q J. 2021; 13(1):53-61. [Link]
22. Saputri E, Pasinringi S, Ake J. The relationship between career ladder and nurses job satisfaction at a hospital. Indonesian J Health Adm. 2021; 9:55. [DOI:10.20473/jaki.v9i1.2021.55-66] [DOI:10.20473/jaki.v9i1.2021.55-66]
23. Plevová I, Zeleníková R, Jarošová D, Janíková E. The relationship between nurse's job satisfaction and missed nursing care. Med Pr. 2021; 72(3):231-7. [Link] [DOI:10.13075/mp.5893.01035]
24. Spiva L, Hart PL, Wesley ML, Gallagher E, McVay F, Waggoner J, et al. Psychometric testing of the clinical nurse leader staff satisfaction instrument. J Nurs Meas. 2014; 22(2):302-11. [DOI:10.1891/1061-3749.22.2.302] [PMID] [DOI:10.1891/1061-3749.22.2.302]
25. Wager K. Assessing physician and nurse satisfaction with an ambulatory care EMR: One facility's approach. Int J Healthcare Inf Syst Inform. 2008; 3:63-74. [DOI:10.4018/jhisi.2008010104] [DOI:10.4018/jhisi.2008010104]
26. Holland P, Tham TL, Sheehan C, Cooper B. The impact of perceived workload on nurse satisfaction with work-life balance and intention to leave the occupation. Appl Nurs Res. 2019; 49:70-6. [DOI:10.1016/j.apnr.2019.06.001] [PMID] [DOI:10.1016/j.apnr.2019.06.001]
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
حق تالیف (کپی رایت) برای مولفان محفوظ است.
صاحب امتیاز: دانشگاه علوم پزشکی قم
ناشر: انتشارات دانشگاه علوم پزشکی قم
شاپا چاپی: 7799-1375
شاپا الکترونیک: 1375-2008
ایمیل مجله: journal@muq.ac.ir
j.muq.ac@gmail.com
