fa بررسی سطح سرمی‌ ویتامین D، نماگرهای تن‌سنجی و گلیسمی‌در بیماران دیابتی نوع 2 مقاله پژوهشي Original Article <p dir="RTL"><strong>زمینه و هدف: </strong>کمبود ویتامین <span dir="LTR">D</span>، عامل خطر بسیاری از بیماری‌های مزمن همچون دیابت نوع 2 محسوب می‌شود. با توجه به نقش ویتامین <span dir="LTR">D</span> در بروز و شیوع بیماری دیابت و شیوع گسترده کمبود این ویتامین در ایران، مطالعه حاضر با هدف بررسی تعیین سطوح سرمی‌ ویتامین <span dir="LTR">D</span> با نماگرهای گلیسمی ‌و آنتروپومتریک بیماران دیابتی انجام شد.</p> <p dir="RTL"><strong>روش بررسی:</strong> در این مطالعه توصیفی - مقطعی، 84 بیمار مبتلا به دیابت نوع 2 انتخاب شدند. نماگرهای تن‌سنجی (وزن، قد، دورکمر، دور لگن، <span dir="LTR">BMI</span>، <span dir="LTR">WHR</span>) و نماگرهای بیوشیمیایی (گلوکز ناشتا در سرم، درصد هموگلوبین گلیکوزیله، انسولین ناشتا، ویتامین<span dir="LTR">25(OH) D</span> و شاخص مقاومت به انسولین) اندازه‌گیری شدند. افراد شرکت‌کننده براساس سطح سرمی ‌ویتامین <span dir="LTR">D</span> به سه سهک کمبود شدید (10-0 نانوگرم بر میلی‌لیتر)، کمبود متوسط (20-10 نانوگرم بر میلی‌لیتر) و عدم کفایت (30-20 نانوگرم بر میلی‌لیتر) تقسیم‌بندی شدند. داده‌ها با استفاده از آزمون‌های مربع‌کای، تی‌مستقل، آنالیز واریانس و پیرسون تجزیه و تحلیل شدند. سطح معنی‌داری، 05/0<span dir="LTR">p<</span> درنظر گرفته شد.</p> <p dir="RTL"><strong>یافته‌ها:</strong> سطح سرمی ویتامین‌ <span dir="LTR">25(OH) D</span> در زنان، به‌طور معنی‌داری پایین‌تر از مردان بود (05/0><span dir="LTR">p</span>). ارتباط معنی‌داری میان قند خون ناشتا، نسبت دور کمر به باسن (<span dir="LTR">W</span><span dir="LTR">HR</span>)و ویتامین <span dir="LTR">D</span> مشاهده گردید، اما ارتباط ویتامین <span dir="LTR">D</span> با سایر فاکتورها (انسولین، <span dir="LTR">HbA1C</span>، <span dir="LTR">HOMA-IR</span>) و سایر فاکتورهای آنتروپومتریک از نظر آماری معنی‌دار نبود.</p> <p dir="RTL"><strong>نتیجه‌گیری:</strong> در مطالعه حاضر با توجه به همبستگی معکوس ویتامین <span dir="LTR">D</span> با قند خون ناشتا، که نشان‌دهنده تأثیر غیرمستقیم وضعیت ویتامین <span dir="LTR">D</span> بر ترشح انسولین می‌باشد، همچنین شیوع گسترده کمبود ویتامین <span dir="LTR">D</span> در بیماران دیابتی، می‌توان نتیجه‌ گرفت که هیپوویتامینوز <span dir="LTR">D</span>، تأثیری منفی بر هموستاز گلوکز دارد.</p> <p><strong><em>Background and Objectives:</em></strong> Vitamin D deficiency is considered a risk factor for many chronic diseases such as Type 2 diabetes mellitus (T2DM). Considering the role of vitamin D in incidence and prevalence of diabetes and the widespread prevalence of vitamin D deficiency in Iran, the present study was conducted with the purpose of assessing the serum level of vitamin D with glycemic and anthropometric indices in diabetic patients<span dir="RTL">.</span></p> <p></p> <p><strong><em>Methods:</em></strong> In this descriptive cross-sectional study, 84 T2DM patients were selected. Anthropometric indices [weight, height, waist circumference, hip circumference, BMI, waist-hip ratio (WHR)] and Biochemical parameters (fasting serum glucose, HbA1C, fasting insulin, 25(OH) vitamin D, and insulin resistance index) were measured. The participants were divided based on the serum level of vitamin D into three tertiles of severe deficiency (0-10ng/ml), moderate deficiency (10-20ng/ml), and insufficiency (20-30ng/ml). Data were analyzed using Chi-square, independent t-, ANOVA, and Pearson tests. The level of significance was considered at p<0.05<span dir="RTL">.</span></p> <p></p> <p><strong><em>Results:</em></strong>The serum level of 25(OH) D in females was significantly lower than males (p<0.05). A significant relationship was observed between fasting blood sugar level, WHR, and vitamin D, but the relationship between vitamin D and other factors (Insulin, HbA1C, and HOMA-IR) and anthropometric parameters, was not statistically significant.</p> <p></p> <p><strong><em>Conclusion:</em></strong> In the present study, due to the negative correlation between vitamin D level and fasting blood sugar, which is indicative of indirect effect of vitamin D on insulin secretion, and also high prevalence of vitamin D deficiency in diabetic patients, it can be concluded that hypovitaminosis D has a negative effect on glucose homeostasis<span dir="RTL">.</span></p> دیابت شیرین نوع 2؛ ویتامین دی یک-آلفا هیدروکسیلاز؛ ویتامین دی؛ شاخص گلیسمیک. Diabetes mellitus, Type 2, Vitamin D 1-alpha hydroxylase, Vitamin D, Glycemic Index 49 56 http://journal.muq.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-24&slc_lang=fa&sid=1 Sakineh Pooraziz سکینه پورعزیز s.pooraziz@yahoo.com Yes Jundishapur University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور Fatemeh Haidari فاطمه حیدری No Jundishapur University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور Majid Karandish مجید کاراندیش No Jundishapur University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور Mehrnoosh Zakerkish3 مهرنوش ذاکرکیش No Jundishapur University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور Shahram Arsang Jang شهرام ارسنگ‌جنگ No Qom University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی قم