fa مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر تعهد و پذیرش و فراشناخت‌درمانی بر فشار خون، در بیماران تحت همودیالیز روانشناسی روانشناسی مقاله پژوهشي Original Article زمینه و هدف بیماران دیالیزی با تنش‌های روانی بسیاری مواجه هستند که بر وسعت مشکلات روانی‌اجتماعی آنان تأثیر‌گذار است.امروزه درمان‌های موج سوم روان‌شناختی نسبت به سایر درمان‌ها در بهبود مشکلات این بیماران پیشی گرفته است. این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی فراشناخت درمانی و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر فشار خون در بیماران تحت دیالیز انجام شد.<br> روش بررسی پژوهش حاضر یک کار آزمایی بالینی تصادفی همراه با پیش‌آزمون پس‌آزمون وپیگیری بود که روی 54 بیمار تحت همودیالیز در بیمارستان&nbsp; شهید رجایی و&nbsp; امام علی (ع) کرج انجام شد. نمونه‌ها به روش نمونه‌گیری در دسترس و به صورت تصادفی در سه گروه درمان فراشناختی، درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و گروه کنترل تخصیص تقسیم شدند. آزمودنی‌های گروه آزمایش، درمان فراشناختی و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد را به صورت انفرادی در هشت جلسه آموزشی دریافت کردند. هر سه گروه در مرحله پیش‌آزمون و پس‌آزمون و پیگیری، فشار خونشان با دستگاه فشارسنج عقربه‌ای اندازه‌گیری شد و داده‌های جمع‌آوری‌شده با استفاده از روش تحلیل کوواریانس با اندازه‌گیری مکرر تجزیه و تحلیل شدند.<br> یافته‌ها نتایج نشان داد که فراشناخت درمانی و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد برکاهش فشار خون اثربخش هستند (001/0=P). همچنین نتایج در مرحله پیگیری حفظ شدند.<br> نتیجه‌گیری با توجه به نتایج می‌توان از این مداخله‌ها در کنار درمان دارویی و دیگر درمان‌های مبتنی بر شواهد، برای بیماران دیالیزی مبتلا به فشار خون، به عنوان روش‌های درمانی مفید و مکمل استفاده کرد. Background and Objectives: Dialysis patients encounter numerous psychological distress, aggravating their psycho-social problems. Currently, the third wave of psychological treatment has surpassed other treatments in solving the problems of these patients. The current study aimed to compare the effects of metacognitive therapy and Acceptance and Commitment Therapy (ACT) on blood pressure in hemodialysis patients.<br> Methods This was a randomized clinical trial with pre-test, post-test and follow-up and a control group design. This research was performed on 54 patients undergoing hemodialysis at Imam Ali Hospital in Karaj City, Iran. The study participants were selected by convenience sampling method and randomly divided into three groups; metacognitive therapy, ACT, and control. The intervention groups individually received metacognitive therapy and ACT for 8 sessions. All research groups were measured in the pre-test, post-test stage and their blood pressure was measured using a hand sphygmomanometer. The collected data were analyzed using repeated-measures Analysis of Covariance (ANCOVA).<br> Results The current research results indicated that metacognitive therapy and ACT were effective in reducing blood pressure among the study subjects (P=0.001). Additionally, the achieved results remained consistent in the follow-up phase.<br> Conclusion According to the collected results, the provided interventions can be used as useful and complementary therapies along with pharmacotherapy and other evidence-based interventions for individuals with hypertension receiving dialysis. فراشناخت درمانی, درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد,فشار خون ودیالیز Metacognition, Acceptance and Com-mitment Therapy, Blood Pressure, Dialysis 10 19 http://journal.muq.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-706-2&slc_lang=fa&sid=1 Samira Haddadi سمیرا حدادی shaddadi657@gmail.com 0000-0003-4726-9122 No Department of Health Psychology, Karaj Branch, Islamic Azad University, Karaj, Iran. گروه روانشناسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران. Saeed Malihi Alzakerini سعید ملیحی الذاکرینی zuckeri99@yahoo.com 0000-0003-4702-1004 Yes Department of Health Psychology, Karaj Branch, Islamic Azad University, Karaj, Iran. گروه روانشناسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران. Ramin Tajbakhsh رامین تاج بخش r_tajbakhsh@yahoo.com 0000-0002-1398-7305 No Department of Internal Medicine, Non-Communicable Diseases Research Center, Alborz University of Medical Sciences, Karaj, Iran. گروه بیماری‌های داخلی، مرکز تحقیقات بیماری های غیر واگیر، دانشکده علوم‌پزشکی البرز، کرج، ایران. Mansoureh Tajvidi منصوره تجویدی mansooreh_tajvidi@yahoo.com 0000-0002-8826-0397 No Department of Nursing, Karaj Branch, Islamic Azad University, Karaj, Iran. گروه پرستاری، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران Alireza Kakavand علیرضا کاکاوند ali.reza_kakavand@yahoo.com 0000-0001-8137-612X No Department of Psychology, Faculty of Social Science, Imam Khomeini International University, Qazvin, Iran. گروه روانشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی، قزوین، ایران.